This code is made available under a Creative Commons Attribution license http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/no/deed.en. You are free to copy, distribute and adapt the work, as long as you always give proper attribution using the attribution text below. For the full license text, see the link above. Work by Nils Jernsletten, Giellatekno and Divvun at UiT, and members of the language communities. Source code available at https://github.com/giellalt/dict-sme-nob/. THIS TEXT IS THE ORIGINAL SOURCE CODE. This is NOT a fully styled and published dictionary. As such it can and will contain unfinished entries, unpublished entries, entries with objectionable translations, etc. If you find any errors or want to add more words, download the file, edit it, and send it back to mailto:feedback@divvun.no and mailto:giellatekno@uit.no. Please also note that the entries are not necessarily sorted, or could be wrongly sorted. uspiselig ii leat borahahtti dritings drikke seg dritings juhkat bihkkan bekmørk bihkka seavdnjat spiselig borahahtti romslig čáhkkil saddjái om båt lihttái stedlig báikkálaš stedlig domsmyndighet báikkálaš dubmenváldi lagaš stedlig undervisning lagašoahpahus innkommende boahtti innkommende brev boahtti reive utgående manni utgående brev manni reive rosa guvgesruoksat ubestemmelig mearritmeahttun autonom autonoma allegorisk allegoralaš absurd absurda mytologisk mytologalaš alluvial alluvialaš rettslærd riekteoahppavaš ultraviolett ultravioleahtta drøy langvarig bistil vellykket lihkostuvvan Arbeidet er vellykket. Bargu lea lihkostuvvan. upassende eahpeheivvolaš unohas egen separat sierra Sametinget forvalter en egen tilskuddsordning for barns oppvekstvilkår. Sámediggi hálddaša sierra doarjjaortnega mánáid bajásšaddandiliide. egoistisk iešráđálaš om eierskap se artikler om min egen, din egen, vår egen osv. kostnadsreduserende gollogeahpedeaddji ledende oaivugas njunuš utslippsreduserende luoitogeahpedeaddji klimabelastende dálkkádatnjeaidi klimarelatert dálkkádatguoski viltvoksende meahccešaddi utmarksrelatert meahcceguoski landbruksrelatert eanadoalloguoski avbøtende váidudeaddji allergiframkallende allergiijašaddadeaddji arealkrevende areálagáibideaddji arbeidskrevende bargogáibideaddji rusforebyggende gárrenvuođaeastadeaddji urfolksrelatert álgoálbmotguoski kvinnediskriminerende nissonvealaheaddji kompetansehevende máhttobuorideaddji målrelatert ulbmilguoski miljøvennlig birasseasti identitetsskapende identitehtaávdnejeaddji identitehtahábmejeaddji identitehtaovddideaddji dagligdags árgabeaivválaš kulturskapende kulturávdnejeaddji frilynt friddjajurddašeaddji tapsforebyggende massineastadeaddji táhpaeastadeaddji nytenkende ođđajurddašeaddji maskinlesbar mášenlogahahtti konfliktdempende riidováidudeaddji riidoláivudeaddji inkluderende fátmmasteaddji rettsstiftende riektevuođđudeaddji studieforberedende studerenráhkkanahtti riksgrenseoverskridende riikkarájiidrasttildeaddji riikkarájáidrasttildeaddji diamantførende diamántasisdoalli statskonstituerende stáhtavuođđudeaddji verdibevarende árvobisuheaddji yrkesforberedende fidnoráhkkanahtti konfliktløsende riidočoavdi miljøforurensende birasnuoskkideaddji saksforberende áššeráhkkanahtti betennelsesdempende vuolšegeahpedeaddji blodfortynnende varranjárbudeaddji ukrainsk ukrainalaš latvisk latvialaš litauisk lietuvalaš slovakisk slovakialaš slovensk slovenialaš kroatisk kroatialaš serbisk serbialaš moldovsk moldovalaš maltesisk maltalaš bulgarsk bulgárialaš montenegrinsk montenegrolaš albansk albánialaš albanilaš andorransk andorralaš luxemburgsk luxemburglaš ungarsk ungarlaš liechtensteinsk liechtensteinlaš mongolsk mongolialaš pasientrettet pasieantaguoski kjønnsdiskriminerende sohkabealvealaheaddji rusrelatert gárrenávnnasguoski turistrelatert turistaguoski miljøpåvirkende birasváikkuheaddji ødeleggende billisteaddji sektorovergripende surggiidrasttideaddji suorgerasttildeaddji sektoriidrasttideaddji sektorrasttideaddji samfunnsrelatert servodatguoski miljøskadelig birasvahágahtti ressurskrevende ressursagáibideaddji vårgytende giđđagođđi forberedende ráhkkanahtti samiskrelatert sámiguoski sámiidguoski kostnadseffektiv golloseasti nitrogenfikserende nitrogenafiksejeaddji hjelpetrengende veahkkedárbbašeaddji konfliktforebyggende riidoeastadeaddji nággoeastadeaddji tvers som første ledd i sammensetninger doares- tverrelv doaresjohka smilende mojunjálmmiid Ánte sa smilende at han har bestått eksamen. Ánte dajai mojunjálmmiid ahte son lea ceavzán eksámena. lei være lei seg váivi Jeg er lei meg. Mus lea váivi. være lei av noe dolkan čalmmástuvvan Barna er lei av fisk. Mánát leat čalmmástuvvan guolis. bli lei av noe dolkat čalmmástuvvat Jeg ble lei av det. Dolken das. Barna er lei av fisk. Mánát leat čalmmástuvvan guolis. fornorsket dáruiduvvan bli fornorsket dáruiduvvat dáččaluvvat forfinsket láddiluvvan bli forfinsket láddiluvvat tirret bli tirret áráskit floket bli floket sorrot flau bli flau heahpanit Jeg blir flau. Mun heahpanan. tiltaksløs doaimmahuvvan bli tiltaksløs doaimmahuvvat bundet čatnasan bli bundet čatnasit nervøs jieris balus Jeg er nervøs. Mun lean balus. bli nervøs jierásmuvvat Ordføreren mener at det er viktig at de begynner å granske saken slik at folk ikke blir nervøse. Sátnejođiheaddji mielas lea dehálaš ahte iskagohtet ášši vai olbmot eai jierásmuva. hes bli hes geađđut dunkel bli dunkel geađđut gyllen være gyllen gollát nærgående være nærgående bahkket påståelig være påståelig viissástallat døsig være døsig šlieddát forskrekket hirpmástuvvan hirpmahuvvan bli forskrekket hirpmástuvvat hirpmahuvvat skvette til healkkihit Máhtte ble så forskrekket at sykkelen nesten veltet. Máhtte nu healkkihii, ahte sihkkel measta gopmánii. andpusten šieđđaluvvan bli andpusten šieđđaluvvat sinnsforvirret seahkanan bli sinnsforvirret seahkanit kvalm ha kvalmefornemmelse moiddodit Plutselig følte jenta kvalme og måtte rope på mor. Fáhkka nieida dovddai váimmu moiddodeame ja fertii čurvet eatni. ha kvalmefornemmelse vuovssihit En slik saksbehandling gjør meg direkte kvalm. Dákkár áššemeannudeapmi njulgestaga vuovssiha mu. kvalmefornemmelse váibmogákkahat Pasienten kan også ha kvalme. Buohccis sáhttá maiddái leat váibmogákkahat. bli kvalm rapmaduvvat hun er kvalm su váibmu neavru rasende moaráskan bli rasende moaráskit bli rasende på noen vašáskit knusktørr jakŋan bli knusktørr jakŋat avbeitet guorban bli avbeitet guorbat Jorda blir avbeitet. Eanan guorbá. utmagret guorban bli utmagret guorbat Jorda blir utmagret. Eanan guorbá. forfordelt govssáhallan bli forfordelt govssáhallat harm hárbman bli harm hárbmat fornærmet hárbman bli fornærmet hárbmat ergerlig spalccas Klart at slikt selvfølgelig av og til er nokså ergerlig å godta, men slik er det nå bare. Gal dakkár dieđus muhtimin lea oalle spalccas dohkkehit, muhto nu dat beare lea. om folk eddon bli ergerlig eaddut gretten duskkástuvvan erdon irritabel suhtadahkes bli gretten duskkástuvvat eardut utmattet denen bli utmattet denet utmattet arbeidsrein ártnot beveget bli beveget njuorrasit njuorasmuvvat Jeg blir så beveget nå jeg ser og hører hvor flink hun er. Mun nu njuorrasan go oainnán ja gulan man čeahppi son lea. Ordføreren i Tromsø blei beveget da han fikk gaven. Romssa sátnejođiheaddji njuorasmuvai go oaččui skeaŋkka. rørt bli rørt njuorrasit njuorasmuvvat Jeg blir så rørt nå jeg ser og hører hvor flink hun er. Mun nu njuorrasan go oainnán ja gulan man čeahppi son lea. Ordføreren i Tromsø blei rørt da han fikk gaven. Romssa sátnejođiheaddji njuorasmuvai go oaččui skeaŋkka. lemster boatkuluvvan bli lemster boatkuluvvat skuffet behtohallan bli skuffet beahtahallat behtohallat blodfattig varahuvvan bli blodfattig varahuvvat ødelagt billašuvvan bli ødelagt billašuvvat nedsnødd addjon bli nedsnødd addjot skjelven dorggiidan bli skjelven dorggiidit såret bávččagahttán bli såret bávččagahttit forvirret jorbbodan bli forvirret jorbbodit likt populær bivnnut frittgående veaittalas overskyet balvadálki I dag er det overskyet, men mildt. Odne lea balvadálki, muhto liehmu. helt overskyet obbadálki Værmeldinga har spådd overskyet vær for hele mandag. Dálkedieđáhus lea einnostan obbadálkki olles mánnodahkii. overskyet og fuktig moskkus sømmelig seđolaš šigolaš sedelig seđolaš šigolaš vitenskapsbasert dieđavuđot artikkelbasert artihkalvuđot forskningsbasert dutkanvuđot grammatikkbasert grammatihkkavuđot kulturbasert kulturvuđot erfaringsbasert vásáhusvuđot familiebasert bearašvuđot bannende som banner mye garrui fjorårets diimmá Dommen er avsagt etter fjorårets NM-konkurranser. Duopmu lea celkon maŋŋel diimmá NM-gilvvuid. fjorårets reinkalv čearpmat drektig čoavjjis I februar var bare 30 prosent av hunndyrene drektige. Guovvamánus ledje dušše 30 proseantta njiŋŋelasain čoavjjis. drektig sau eller simle čoavjjet erfaren eallilan storhornet čoarvái rotet ruivvas enig ovtta oaivilis ovttamielalaš bli enig soahpat šiehttat Vi to ble enige om det. Moai soabaime dasa. være enige suhkat ovtta fatnasis (ro i samme båt) gøy hávski elektronisk elektrovnnalaš elektronihkalaš første ordenstall vuosttaš vuosttas Elle går i første klasse. Elle vázzá vuosttaš luohkás. rekkefølge ovddemus ovddimus vuosttaš vuosttas vuosttamuš vuosttamus Jeg sitter på første rad. Čohkkán ovddimus beaŋkkas. puritansk puritánalaš gavmild árvvas utnolaš flott fiinnis om mennesker og dyr ebmui Han er en ung og flott mann. Son lea nuorra ja ebmos olmmái. en flott fugl ebmos loddi uforståelig áddemeahttun áddetmeahttun ipmirmeahttun offisiell almmolaš virggálaš næringsrik beaktil álbmái fremtidsrettet boahtteáigásaš boahtteáiggediđolaš varm liekkas meget varm báhkas om mennesker og steder liekkus bli varm liegganit báhkkanit bli varmere, om luft liehmudit plutselig kjennes varm liekkihit holde seg varm bivvat sunn dearvvaslaš dearvvaš viss dárki dihto vissis dihtolágan Jeg snakker om en viss sak. Human dihto ášši birra. dum duihmi jalla doavki gáiggas uakseptabel dohkketmeahttun alvorlig streng, oppriktig duođalaš farlig bahá underlig mirakuløs ovddolaš merkelig ártet eaimmaskas livlig ealas virkui ealaskas kvikk oppvakt vitmat livlig, rask ealas virkui flittig áŋgir viššal ealjár stygg fasti ropmi stygg som et troll ropmi dego stállu fæl fasti kjedelig suivat fin fiinnis pen čáppat fri friddja friija løs luovus veaittalas bli fri for mat niesttehuvvat være fri for nohkkon bli fri for nohkkot Hun ble fri for kaffe. Eadni nohkkui gáfes. værfast biggehaddan bli liggende værfast biggehaddat skeiv hállut likegyldig fuolaheapme berošmeahttun dårlig headju heittot fuotni anse for å være dårlig fuonášit kald galmmas svakere enn galmmas čoaskkis bli kaldere čoaskut čoskkiidit loddrett ceakkonjuolgat loddrett strek ceakkosárggis vertikal ceakkonjuolgat vannrett láskkonjuolgat vannrett strek láskkosárggis horisontal láskkonjuolgat kåt himolaš gjennomvarm čađa liegganan Kroppen var enda ikke gjennomvarm. Rumaš ii lean vel čađa liegganan. ansvarlig geatnegas vásttolaš sterk kraftig, sprek návccalaš searalaš gievra flink, god gievra mektig gievra solid, holdbar nanus om mat og drikke garas like sterke ovtta gievrru Vi to er like sterke. Moai letne ovtta gievrru. bli sterk garrat Motstanden ble sterk. Vuosteháhku garai. lønnsom gánnáhahtti gánnihahtti smal trang gárži spinkel, tynn seaggi sein langsom njoahci hiđis tidkrevende áddjái et seint arbeid áddjás bargu forsinket maŋŋit komme for seint boahtit menddo maŋŋit bli sein maŋŋánit kulørt ivdnái Dukkene har kulørte klær. Dohkáin leat ivdnás biktasat. som førsteledd i sammensetninger ivdne- kulørte klær ivdnebiktasat gaffelformet gaffelformet bjørkegrein hárččet kreativ hutkái kreatiivvalaš lydig jegolaš snill siivui sur gretten suvrris duskkástuvvan erdon kjemi suvrris bli sur suvrut om melk jiesas om melk: bli sur jiessut være sur, om mennesker nárrohaddat heldig lihkolaš lihkkoš Jeg var heldig når jeg fikk arbeid på hjemplassen. Ledjen lihkkoš go ožžon ruovttubáikkis barggu. Vi var heldige når det gikk så bra. Mis lei lihkku go manai bures. inhabil bealálaš ufør invalid lámis med nedsatt arbeidsevne bargonávccaheapme smidig myk og spenstig lášmat geabbil fleksibel njuovžil geabbil Vi kan finne smidige og fornuftige løsninger. Sáhttit gávdnat njuovžilis ja jierpmálaš čovdosiid. interessant miellagiddevaš beroštahtti munter movttet ilolaš Vi to er muntre. Moai letne movttegat. optimistisk movttet optimisttalaš halvnaken rinčut være halvnaken rinčát springe halvnaken omkring rinčut urolig i bevegelse muoseheapme ufredelig ráfeheapme rett bein, rank njuolgat riktig, korrekt riekta rett vinkel njuolggočiehka njuolga Når man strikker rett og vrang om hverandre, blir det vrangbord. Go gođđá sihke njuolga ja jorgut vurrolaga, de šaddá readdi. stump stump vinkel leappočiehka duolbačiehka kort oanehaš oatni bli kortere oatnut ytre som angår utseende el. overflate olgguldas ytre kjennetegn olgguldas dovdomearkkat lengre ute olggut fullverdig ollislaš ollesárvosaš godtroende jáhkkil naiiva Du er altfor godtroende. Don leat menddo jáhkkil. ny ođas moderne ođđaáigásaš Hun lager moderne sølvsmykker til jålete folk. Son ráhkada ođđaáigásaš silbbaid čigŋás olbmuide. ođđamállet Hun lager moderne sølvsmykker til jålete folk. Son ráhkada ođđamállet silbbaid čigŋás olbmuide. åpen rabas åpenhjertig roahkkat med åpen munn cakkasnjálmmiid Jenta så på henne med åpen munn. Nieida geahčai su cakkasnjálmmiid. hederlig rehálaš gutnálaš treg sen, langsom njoahci som går tregt eller tungt, f.eks. dør eller laksesnelle rákkis hjemløs ruovttuheapme reseptiv reseptiiva normal normála dábálaš seksuell seksuálalaš seksuála særskilt sierra vásedin erenoamáš uskyldig sivaheapme vigiheapme áššeheapme bli erklært for skyldig áššáskuvvat vill villas vilddas bli vill, om oppførsel viimmáskit Unge jenter blir ville fordi han er veldig vakker, en ung mann som enda har denne spesielle musikken. Nuorra nieiddat gal viimmáskit go son han lea hui fávrros, nuorra almmái geas lea vel dát erenoamáš musihkka. gå seg vill láhppot gå seg vill i marka njálaid guossái mannat bestemt viss vissis dihto Jeg snakker om en bestemt sak. Human vissis ášši birra. skarp gløgg, intelligent vitmat kvass bastil femte viđát viđat lav vuollegaš liten unni uhcci ei lita jente unna nieiddaš ei lita jente uhca nieiddaš vanskelig innviklet váttis plagsom váivái uhyggelig, ynkelig váigat kranglevoren, utilbørlig árvvoheapme iešlágan hard, streng, hensynsløs goavvi urørt guoskameahttun hel, tett čavddis tydelig čielggas synlig čalmmus økonomisk ekonomalaš ruđalaš sosial sosiála sosiálalaš høflig olmmošlaš buorremenolaš Jenta var høflig, men veldig kresen. Nieida lei olmmošlaš, muhto hui rántui. etnisk čearddalaš etnalaš etnihkalaš flerkulturell máŋggakultuvrralaš máŋggakultuvrrat praktisk geavatlaš praktihkalaš synlig oainnus oinnolaš gjøre synlig čalmmustahttit frivillig eaktodáhtolaš iešdáhtolaš engelsk eŋgelas eaŋgals Jeg synes det er vanskelig å lære engelske sanger. Mu mielas lea váttis oahppat eŋgelas lávlagiid. engelskspråklig eaŋgalasgielat ensom oktonas aktonas ekte buiga eakti teknisk teknihkalaš teknalaš amerikansk amerihkálaš amerihká glad om en egenskap movttet ilolaš Han er en glad gutt. Son lea ilolaš lunta. om en tilstand buoremielas ilus Jeg er glad. Mun lean buoremielas. Nå er jeg glad. Dál mun lean ilus. er glad for noe ilus Vi er glade for at du har valgt oss som samarbeidspartner. Mii leat ilus go leat min válljen ovttasbargoguoibmin. bli glad movttáskit illosit ilosmuvvat være glad i noen ráhkistit buorre ráhkis Jeg er glad i deg. Mun ráhkistan du. Jeg er glad i deg. Mun lean ráhkis dutnje. Jeg er glad i deg. Lean buorre dutnje. vidunderlig ovddolaš fantastisk ovddolaš tilgjengelig innenfor rekkevidde olámuttos offentlig almmus betydelig fuopmášahtti mearkkašahtti enorm umåtelig issoras máŧoheapme enorm idrettsglede issoras valáštallanillu Sirma skolekrets var enorm i utstrekning. Sirpmá skuvlabiire lei máŧohis viiddis. uhyre stor áibmadas opprinnelig álgovuolggalaš álgoálgosaš konkret konkrehta konkrehtalaš foreløpig gaskaboddosaš gaskaboddasaš ekstrem ekstrema ytterliggående ravdamearálaš tverr avvisende juvdu ulydig jeagoheapme som første ledd i sammensetninger doares- tverrelv doaresjohka kommunal suohkanlaš gielddalaš stolt egentlig ros, men kan brukes i lokativ rápmi Jeg er stolt av prosjektet. Mun lean rámis prošeavttain. overlegent stolt govdat čeavlái vuovdnái rábmái være stolt čevllohallat čeavlut eviggrønn áloruonas levende som lever, er i live ealli livlig, naturtro ealas voldsom ualminnelig mye garas fæl ilgat alvvus medisinsk medisiinnalaš dálkkaslaš stabil stabiila stáđis oppmerksom våken áicil oppmerksom elev áicilis oahppi oppmerksomme lesere áicilis lohkkit Bilister må være oppmerksomme mens de kjører. Biilavuoddjit fertejit leat áicilat vuojedettiin. hensynsfull fuolalaš gjøre oppmerksom på fuomášuhttit cuoigut skeptisk vávjálas eahpidahtti elektrisk elektrihkalaš elektralaš usaklig eahpeáššálaš áššeheapme primær primára grunnleggende álgovuolggalaš grunnleggende: som første ledd i sammensetninger vuođđo- i førte rekke ovddemuš moralsk morálalaš verdifull árvvolaš mávssolaš moderat muttát mearálaš muttolaš visuell visuála visuálalaš sårbar hearki rašši ideell etisk høyverdig ideála fullkommen epmolaš som bare eksisterer i tankene jurddalaš akademisk akademalaš akademihkalaš kronisk bissovaš kronalaš guhkálmas Astma er en kronisk sykdom. Ástmá lea bissovaš dávda. kjemisk kemihkalaš kemiijalaš uendelig evig agálaš endeløs nohkameahttun funksjonshemmet doaibmavádjit doaibmaváttot Dette er en transportordning for funksjonshemmede. Dát lea fievrridanortnet doaibmavádjigiidda. forbrytersk rihkuslaš kriminell rihkuslaš beskrivende válddahalli overbevisende jáhkihahtti troverdig jáhkihahtti kjønnsnøytral sohkabealleneutrála nøytral upartisk, brukes foran substantiv bealátkeahtes neutrála magisk som angår tryllekunst noaidegoansttalaš magihkalaš fornybar ođasmuvvi ođasmahtti parallell parallealla bálddalas universell oppamáilmmálaš universála kontroversiell nággobohciideaddji nákkuvuloš kontroversiealla gyldig gustojeaddji gustovaš lágalaš dohkálaš sammenhengende oktalaš oktilis jotkkolaš katolsk katolalaš katolihkalaš rettslig rievttálaš rievttalaš som er i samsvar med loven lágalaš ambisiøs áŋgir gudneáŋgir sengeliggende seaŋgga buorrin Ánne har feber og er sengeliggende. Ánnes lea feber ja lea seaŋgga buorrin. prototypisk prototiippalaš bevegelseshemmet lihkadaneasttalaš lihkadanváttot underliggende vuollálas vuollásaš folkelig felles for de brede lag álbmotlaš omgjengelig olmmošeaddjái olmmošlaš funksjonell doaibmi funktionála mangfoldig rikt variert girjái šláddjás skjev skakk, skrå, ikke rett botnjut som første ledd i sammensetning bonju- Dette gir et skjevt bilde av situasjonen. Dát addá bonjugova dilálašvuođas. kvalitativ kvalitatiiva kvalitatiivvalaš fruktbar om jord šattolaš som har evne til å få avkom nállái šattolaš produktiv buvttalaš påfallende iøynefallende mearkkašahtti čalbmáičuohcci merkelig imaš vital livskraftig eallinfámolaš kvikk, livlig virkui strukturell ráhkaduslaš struktuvrralaš betryggende beroligende oadjudeaddji høytidelig alvorsfylt duođalaš formell allaáiggálaš allamenolaš uoffisiell eahpevirggálaš eahpealmmolaš gjenfødt ođđasisriegádan norrøn dološdáru norrøna kristelig risttalaš kristtalaš ortodoks rettroende rivttesoahpalaš ortodoksalaš ortodoksa standard dábálaš gift náitalan nygift easkanáitalan koftekledd koftekledd person gávttehas vindstille goalki bli vindstille golket vindstille vann goalkejávri stille rolig, taus jaskat karakteristikk av en person jaskeslunddot bli stille (taus) jávohuvvat den stille uke biidnovahkku kommende boahtte boahttevaš Det er bestemt at forsvaret skal de kommende 15 årene kjøpe såkalte panserbiler for i alt 100 milliarder kroner. Mearriduvvon lea ahte suodjalus galgá boahtte 15 jagis oastit ođđa nu gohčoduvvon pánserbiillaid oktiibuot 100 miljárdda ruvnno ovddas. manglende váilevaš manglende kunnskaper váilevaš máhttu dansk dánskalaš dánska skremmende suorggahahtti balddihahtti mørk seavdnjat om mennesker čáhppesvarat Máhtte var mørk. Máhtte lei čáhppesvarat. mørkhåret čáhppesvarat Máhtte var mørkhåret. Máhtte lei čáhppesvarat. grå ránis om hår, skjegg, fjær čuorgat Selv om han hadde lite hår og grått skjegg, så brant likevel ungdommens ild i blodet hans. Vaikko ledje ge unnán vuovttat ja čurges skávžžát, de goitge bulii nuorravuođa dolla su varas. se grå ut rádnát På neset var det et lite grått hus med torvtak. Njárggas rádnái unna lavdnjegáhtot stohpu. fredelig soabalaš ráfálaš evig agálaš skikkelig albma Det var rart at butikken ikke selger skikkelige blodpølser. Lei imaš, go buvddas eai vuovdde albma varramárffiid. blå alit bli blå, om blodutredelse sáhpodit Det var flaut å dra på skolen når ansiktet var blitt blått. Lei heahpat vuolgit skuvlii go ámadadju lei sáhpodan. bli blå, blåne alihastit I skogene og i skyggefulle skråninger blåner blåbær. Vuvddiid ja vilttiid itkosis alihastet sarridat. Fjellene blånet langt i nord. Duoddarat alihaste guhkkin davvin. høy om lyd og høyde allat Det er et høyt gjerde rundt huset. Viesu birra lea alla áidi. om menneske og trær guhkki Han er høyere enn meg. Son lea guhkit go mun. Han sto ved det høye treet. Son čuččodii guhkes muora guoras. om mål alu Den der bjørka er tre meter høy. Duot soahki lea golbma mehtera alu. høyere oppe badjelis De måler hvor mye høyere hvert vann er over havnivå. Sii mihtidit man ollu badjelis áhpedási guhtege jávri lea. offentlig almmus almmolaš fremmed amas vieris ukjent amas tynn om runde gjenstander seaggi om flate gjenstander asehaš Hun har tynn hud. Sus lea asehis náhkki. om flytende væske njárbat lite smak goiddas Kaffen er tynn. Gáffe lea goiddas. bli tynn, om tråd og snøre hivlut gjøre tynnere, om tråd og snøre hivludit synes å være for tynn hivllášit bitter om følelser bahča om smak rihča trang gárži Snart var det trange dansegolvet fullt av folk. Fargga gáržžes dánsunláhttis lei bahkka olmmoš. bli trang gáržut med liten åpning baski trange bukser baskkes buvssat hellig bassi holde hellig basuhit kvass bastil daglig beaivválaš kjent om berømmelse beakkálmas dovddus om bekjentskap oahpis bli kjent oahpásmuvvat oahpástuvvat bli alminnelig kjent gulustuvvat døv bealjeheapme feit buoidi bli feit buoidut syk buohcci buozas Han er dessverre syk. Dađi bahábut son lea buohcci. Hun ble så syk at hun gikk til doktoren. Son šattai nu buohccin ahte manai doaktára lusa. bli syk buohccát Hva hvis du blir syk? Naba jus buohccát? være syk buohcat være syk ei kort tid buozastit være syk lenge eallit buoza (leve "sykende") våken være våken, ikke sove gohcit leat gozuid alde oppmerksom áicil áiceš holde noen våken gozihit Saka holdt henne våken på nettene. Ášši gozihii su ijaid. å være ikke ordentlig våken leat guovtti ilmmi gaskkas (være mellom to sfærer) halvvoksen beallešattot halvvoksen gutt bárehuoš spøkefull leaikái energiløs alvvaheapme bli energiløs alvvahuvvat spontan spontána utforskende suokkardeaddji lokal báikkálaš vond bávččas Jeg har fremdeles vondt i foten, jeg klarer ikke å sparke. Mus lea ain juolgi bávččas, in nagot čiekčat. grunn coagis om båt, kar eller liknende njáđđi frisk dearvvaš dearvvas Jeg er frisk. Mun lean dearvvaš. dearvan Jeg er frisk. Ealán dearvan. bli frisk dearvvasmuvvat Det tok seks uker å bli frisk, og han klarer enda ikke å trene så mye som han pleide. Guhtta vahku ádjánii dearvvasmuvvat ja velge ii nagat hárjehallat nu olu go lávii. viktig dehálaš deaŧalaš mávssolaš gjøre seg viktig viissástallat uvitende diehtemeahttun naturlig diehttalas lunddolaš vitenskapelig dieđalaš myk linis dimis mievkkis bli myk dipmat mjuk dimis dyr divrras Boka er dyr. Girji lea divrras. bli dyrere divrut Byggematerialer har blitt mye dyrere de siste årene. Huksenávdnasat leat divron mealgat maŋimuš jagiid. anse for å være dyr divrrašit kostbar divrras bevisst dihtomielalaš diđolaš stiv starggas stirddas klosset doaŋgi irritabel erdui duskkas Han sov dårlig og var hele tiden veldig irritabel. Son ođii funet ja lei jámma hui erdui. irritert erdon Vi er irriterte. Mii leat erdon. bli irritert eardut Jeg blir irritert. Mun earddun. misfornøyd duhtameahttun Vi er misfornøyde. Mii leat duhtameahttumat. se misfornøyd ut nirvut er misfornøyd váibmu ii leat sajis (hjerte er ikke på plass) fornøyd duhtavaš duđavaš være fornøyd duhtat Jeg er fornøyd med det svaret. Duđan dien vástádussii. tysk duiska flat duolbbas gjøre flat dulbet vanlig dábálaš sieiva grundig dárkil vuđolaš norskspråklig dárogiel dárogielat annerledes earálágan De syntes Nillá var så annerledes i forhold til andre mennesker i bygda. Nillá lei sudno mielas nu earálágan go eará olbmot gilis. en annen nuppelágan Sametinget er nettopp i en annerledes situasjon. Sámediggi lea juste nuppelágan dilis. ubehagelig om følelser váivái unohas avskyelig eatnjehas være ubehagelig unohastit spesiell erenoamáš skadelig vahátlaš gul fiskat bli gul fiskkodit faglig fágalaš mektig fámolaš válddálaš vid viiddis vide vidder viiddes duoddarat gallji vide bukser galjes buvssat gjøre videre galjedit om mål viiddu Området er 7 kvadratkilometer vidt, og rundt det er det myrer. Guovlu lea 7 njealjehaskilomehtera viiddu, ja dan birra leat jeakkit. om mål for klær galju De ermene der er like vide. Duot soajit leat ovtta galju. hard garas gjennomsnittlig gaskamearálaš allmektig buotveagalaš tykk om flytende væske og damp suohkat I gamma var det tykk røyk. Goađis lei suhkkes suovva. om flate gjenstander assái Hun leser en tykk bok. Son lohká assás girjji. om runde gjenstander eller dyr/mennesker gassat Lásse har en tykk stokk. Lásses lea gassa soabbi. om runde ting gasu Tømmerstokkene er tykke som et menneske. Dimbarat leat olbmo gasu. váfi Blant samer han man tidligere ansett som et bra merke at en kvinne er tykk, hun har nok mat og er frisk. Sámiid gaskkas lea ovdal adnon buorre mearkan go nisu lei buoidi, váfis nisu lea nana sámi nisu, sus lea doarvái biebmu ja lea dearvvas. bli tykk, om runde ting eller dyr/mennesker gassut dyp om vann čieŋal om snø gassat Snøen er dyp. Muohta lea gassat. om stemme gassat roakkas roattus Máhtte har en dyp stemme. Máhtes lea gassa jietna. Jeg følger deg hjem! sa Ánte med en grov stemme. Čuovun du ruoktot! dajai Ánte roagga jienain. Hans stemme er dyp. Su suopman lea roattus. om mål čieŋu Den lille, stille elva er fire meter dyp. Fielbmá lea njeallje mehter čieŋu. om båt ruvdii grov roavis om stemme gassat roattus roakkas Máhtte har en dyp stemme. Máhtes lea gassa jietna. Jeg følger deg hjem! sa Ánte med en grov stemme. Čuovun du ruoktot! dajai Ánte roagga jienain. Hans stemme er dyp. Su suopman lea roattus. sulten om sultfølelse borranmiella Jeg er sulten. Mus lea borranmiella. om sult nealgi Jeg er sulten og kaffetørst. Mus lea nealgi ja gáffemiella. å sulte nealgut Jeg er veldig sulten. Mun lean nelgon. tørst goiku Jeg er tørst. Mus lea goiku. halvferdig gaskandaga skyggefull itkkus I skyggefulle skråninger blåner blåbær. Itkkusis vilttiin alihastet sarridat. pro-samisk sábmái mismodig dorvvuheapme šloanccas bli mismodig hurvvagit betent bli betent vuolšut Nå er det ikke annet enn å håpe at såret gror og ikke blir betent. Dál ii leat go sávvat, ahte hávvi savvo iige vuolššo. fattig geafi bli fattig gefot bli fattig på rein boazohuvvat lett enkel oppgave healpu álki om vekt geahpas bli lettere geahpput lett bevegelighet geahppat Elle løp med lette steg over haugen til bestemor. Elle viegai geahppa lávkkiiguin dievá badjel áhku lusa. spennende gelddolaš čearggus utålmodig gierdameahttun mášoheapme bli utålmodig mášohuddat takknemlig giitevaš utrettelig gillil ivrig árjjalaš givas áŋgir bli ivrig movttiidit tredje goalmmát tom guorus i tom tilstand; helt tom guorosnaga bli tom, tømmes guorranit tospråklig guovttegielat guovttegielalaš venstre gurut frekk gutneheapme snielis sjette guđát ferdig válmmas gárvvis bli ferdig geargat válbmanit gjøre ferdig gárvvistit válmmastit åttende gávccát morsom suohtas hávski hearvái hávskái somá passelig vuogas heivvolaš muttát svær váfi hirbmat billig hálbi bli billigere hálbut uuttalt dajakeahtes uerstattelig buhttekeahtes administrativ hálddahuslaš hyggelig om menneske smáđáhkis liekkus hávskái om opplevelse hávski merkelig ovddolaš iešlágan mearkkalaš ártet imaš imašlaš gledelig ilolaš årlig jahkásaš årlig konferanse jahkásaš konferánsa rolig om stillhet jaskat om godlynt person siivui om dyr lodji lotkat ålende gišvvardeaddji som ålende slanger dego gišvvardeaddji gearbmašat sprellende gišvvardeaddji sutret bihkolas rynket bli rynket nárvvagit Tårene rant langs de rynkete kinnene. Gatnjalat golge nárvvagan muođuid mielde. innesluttet loavskkas matt uklar deavkat om følelse skurvvas livsviktig heakkadehálaš tyst jaskat bli tyst jávohuvvat tyst som ved gravens rand jaskat dego hávderavddas taus jaskat jávoheapme bli taus jávohuvvat fornuftig jierpmálaš jearggalaš Av dette kommer det ikke noen fornuftig løsning. Dás ii boađe jierpmálaš čoavddus. om en person jierbmái Biehtár er en fornuftig gutt. Biehtár lea jierbmás gánda. klok viissis jierbmái Far var rolig og klok, han hoppet ikke opp for tull. Áhčči leai ráfálaš ja jierbmái, iige njuiken juohke duššis. unødvendig joavdelas dárbbašmeahttun Den krangelen virker å være helt unødvendig. Diet riidu orru áibbas dárbbašmeahttun. rund jorbbas jorbat runda lingvistikk: uttalt med runda lepper jorbbas urunda lingvistikk: uttalt uten runda lepper govdat utrolig jáhkkemeahttun kristen risttalaš kristtalaš lykkelig lihkolaš ilolaš løs luovus Hunden kom seg løs. Beana beasai luovus. slakk loažžat ulovlig lobiheapme gjøre noe ulovlig lobihuššat lovlig lágalaš lobálaš tiende logát lunken máizzas loikkas bli lunken, om noe som tines opp máizat bli lunken, om noe som har vært kaldt loikat tung lossat om mål losu Hun var 3080 gram tung og 49 cm lang. Son lei 3080 grámma losu ja 49 cm guhku. Vi to er like tunge. Moai letne ovtta losu. bli tyngre lossut barnslig mánnálaš mánálaš umulig máŧoheapme veadjemeahttun For postbetjenter er det av og til umulig å vite hvem brevene tilhører. Boastajuogadeddjiide lea muhtumin veadjemeahttun diehtit geasa reivvet gullet. mulig máŧolaš vejolaš fjerde njealját våt njuoskkas veldig våt čáhccái Det utmarksområdet er et temmelig vått område. Diet meahcceguovlu lea oalle čáhccás guovlu. Der er det både våte myrer og tørre myrer. Doppe leat sihke čáhccás jeakkit ja goikejeakkit. bli våt njuoskat bli gjennomvåt njartat gjøre våt njuoskadit Vannet hadde gjort skoene hennes våte. Čáhci lei njuoskadan su skuovaid. samfunnsinteressert servodatberošteaddji sakkyndig áššedovdi meldepliktig dieđihangeatnegahtti medvirkende oasálaš lovkyndig láhkadovdi innkallingsansvarlig gohččunovddasvástideaddji forbikjørende meaddelvuoddji folkerettssakkyndig álbmotriekteáššedovdi stemmeberettiget jienastanvuoigatvuođalaš tillitsvalgt luohttámušolmmoš fastboende dálon blikkstille vuodjagoalki Vannskorpa glinser blikkstille og slett som et speil. Čáhcegiera šoavvu vuodjagoalkin ja šalladin dego speajal. gjennomvåt bli gjennomvåt njartat muntlig njálmmálaš ung nuorra urenslig nuoski foreldreløs oarbbis felles oktasaš aktasaš høyre olgeš generell oppalaš obbalaš niende ovccát ærlig rehálaš riktig vuoigat riekta historisk historjjálaš politisk politihkalaš De oppfordret henne til å trekke seg fra sine politiske verv i både kommunestyret og Sametinget. Sii ávžžuhedje su guođđit iežas politihkalaš doaimmaid sihke suohkanstivrras ja Sámedikkis. rød ruoksat se rød ut ruoksát På ildstedet var det røde glør. Árranis hillabihtát ruoksájedje. bli rød ruvssodit rød tråd rukses árpu røde tall rukses logut grønn ruoná om gress og planter ruonas Gress og planter er grønne. Rásit ja šattut leat ruotnasat. Vegen svinger seg gjennom tette grønne skoger. Geaidnu mohkkasaddá suhkkes ruonas vuvddiid čađa. bli grønn runiidit rusten ruosttas russisk ruošša russiskspråklig ruoššagielat russisk side av grensa ruoššabealli på eller fra russisk side av grensa Ruošša bealde til russisk side av grensa Ruošša beallái endelig loahpalaš Lista er ikke endelig. Listu ii leat loahpalaš. Fylkesmannens beslutning er en endelig beslutning, og den kan man ikke anke. Fylkkamánni mearrádus lea loahpalaš mearrádus, iige dan sáhte váidit. kjær ráhkis Det er et kjært bilde.. Dat lea ráhkis gova. Den boka er meg kjær. Dat girji lea mus ráhkis. Det er godt å være på den kjære jorda. Ráhkis eatnamis lea buorre orrut. flink ráhpat čeahppi Den der er ikke noe tess. Diet ii leat ráhpat. bli flinkere searaiduvvat fransk fránska snill šiega siivui intern siskkáldas seig sitkat skyldig i juridisk forstand áššálaš sujalaš sivalaš om gjeld velggolaš liten unni Bilen er liten og heller ikke så høvelig. Biila lea unni iige leat nu vuogas. Vår lille datter ble født 26. april. Munno unna nieiddaš riegádii njukčamánu 26. beaivvi. uhcci Bilen er liten og heller ikke så høvelig. Biila lea uhcci iige leat nu vuogas. Vår lille datter ble født 26. april. Munno uhca nieiddaš riegádii njukčamánu 26. beaivvi. smávis På banen holdt små jenter på å sparke fotball. Šiljus ledje smávva nieiddat spáppa čiekčamin. Les om diminutivavledning -š. Vår lille datter ble født 26. april. Munno nieiddaš riegádii njukčamánu 26. beaivvi. bitte liten binná bánna Det røde sopphodet minner om en liten bjelle eller et bitte lite beger. Rukses guopparoaivi sulastahttá uhca biellu dahje binná bánna cearkki. bli mindre unnut Verden er blitt mindre. Máilbmi lei unnon. knøttliten binná bánna blåøyd alitčalmmat tohodet guovtteoaivvat enøyd ovttačalmmat enøyd troll ovttačalmmat stállu enøyd nasjonalisme ovttačalmmat nationalisma kortbeint oanehisjuolggat langbeint guhkesjuolggat langhåret guhkesguolggat artig somá hemmelig čiegus suollemas nysgjerrig diehtoáŋgir sáhkkái sáhkkii fersk varas hvit vielgat helt hvit čeaskat om skinn gappas et hvitt skinn gabba náhkki hvit rein gabba hvit person eller dyr vielggut se hvit ut vielgát Og der oppe er det hvite vidder. Ja doppe badjin duoddarat vielgájit. bli hvit vilggodit hvit som snø vielgat dego muohta åndelig vuoiŋŋalaš grunnleggende vuđolaš trøtt váibbas bli trøtt váibat Jeg ble trøtt av jobben. Mun váiben barggus. gjøre trøtt váibadit Jerven trøtter ut reinen, og så når den igjen reinen og dreper den. Geatki váibada bohcco ja de joksá ja goddá dan. hjertelig váimmolaš myndig válddálaš farlig váralaš várálaš nyttig ábolaš ávkkálaš forståelig áddehahtti ipmirdahtti tradisjonell árbevirolaš øde ávdin svaksynt čalmmeheapme Bestemor er nokså svaksynt. Áhkku lea oalle čalmmeheapme. sjuende čihččet følgende čuovvovaš Sametinget vedtok følgende nye strategier. Sámediggi mearridii čuovvovaš ođđa strategiijaid. svart čáhppat svart som sot čáhppat dego giehpa skriftlig čálalaš pen čáppis čáppat gjøre penere čábbudit kulturell kultuvrralaš øvre bajit liknende sullasaš láhkásaš Jeg har en liknende utdanning. Mus lea sullasaš oahppu. tilhørende gullevaš beklagelig šállošahtti váidalahtti daværende dalá personlig persovnnalaš kunstnerisk dáiddalaš interessert berošteaddji være interessert beroštuvvat beroštit nedre vuolit menneskelig olmmošlaš Vi har verken økonomiske eller menneskelige ressurser til det arbeidet. Mis eai leat ruđalaš eaige olmmošlaš návccat dien bargui. enstemmig ovttajienalaš fargerik ivdnái Dukkene har fargerike klær. Dohkáin leat ivdnás biktasat. som førsteledd i sammensetninger ivdne- fargerike klær ivdnebiktasat kongelig gonagaslaš kirkelig girkolaš månedlig mánnosaš ønskelig sávahahtti ukentlig vahkkosaš bunnløs botniheapme Det der vannet bruker folk å si er bunnløst. Duon jávrri lávejit lohkat botniheapmin. grafisk gráfalaš klassisk klassihkalaš hjelpsom veahkkái Sárá er veldig hjelpsom. Sárá lea hui veahkkái. hjelpsom person veahkkás olmmoš uthvilt vuoŋis Nå er jeg uthvilt. Dál lean vuoŋis. gradvis ceahkkálas lulesamisk julevsámegielat julevsámegiel grei olmmošlaš gálggus sealvvas smáđáhkis buorremenolaš eventuell vejolaš avhengig sorjavaš Vår framtid er avhengig av våre barn og unge. Min boahtteáigi lea sorjavaš min mánáin ja nuorain. avhengig av, komme an på duohken Arbeidsmåte er avhengig av læreren. Bargovuohki lea oahpaheaddji duohken. digital digitála perfekt perfeakta vesentlig mearkkašahtti kritisk kritihkalaš lignende seammasullasaš sullasaš britisk brihttalaš automatisk automáhtalaš typisk mihtilmas utenlandsk olgoriikalaš statlig stáhtalaš kjedelig váigat ahkit suivat láittas Jeg syns det er kjedelig. Mu mielas lea láittas. suivat nordisk davviriikkalaš korrekt riekta dramatisk dramáhtalaš smart om en person jierbmái Biehtár er en smart gutt. Biehtár lea jierbmás gánda. om en sak jierpmálaš Av dette kommer det ikke noen smart løsning. Dás ii boađe jierpmálaš čoavddus. demokratisk demokráhtalaš økologisk ekologalaš sivil siviila obligatorisk geatnegahtton bákkolaš rå roavis čázas meammas njuoskkas etisk etihkalaš ehtalaš gjeldende gustojeaddji gustovaš pedagogisk pedagogalaš saklig áššálaš fremtidig boahttevaš boahtteáigásaš juridisk juridihkalaš uvanlig eahpedábálaš strategisk strategalaš åpenbar oinnolaš čalmmus teoretisk teorehtalaš biologisk biologalaš systematisk systemáhtalaš vuogádatlaš realistisk realisttalaš gunstig oiddolaš klinisk klinihkalaš mobil mobiila radikal radikála sosialistisk sosialisttalaš konservativ konservatiiva regelmessig njuolggaduslaš jeavddalaš jødisk juvddálaš teknologisk teknologalaš tverrfaglig doaresfágalaš fágaidrasttideaddji fágaidgaskasaš detaljert bienalaš estetisk estehtalaš framtidig boahttevaš boahtteáigásaš psykologisk psykologalaš ideologisk ideologalaš gresk greika greikalaš identisk ideanttalaš filosofisk filosofalaš usynlig oaidnemeahttun ustødig vaklevoren skivžžas juovzzas Bordet er ustødig. Beavdi lea skivžžas. ustødig sko skivžegáma ustabil stáđismeahttun bissomeahttun språklig gielalaš foregående ovddit Det er to flere enn i fjor, men tre færre enn foregående år. Dat lea guokte eanet go diibmá, muhto golbma unnit go ovddit jagi. eksotisk eksohtalaš psykiatrisk psykiátralaš symbolsk symbolalaš kognitiv kognitiiva romersk romalaš skotsk skotlándalaš skohttalaš nordnorsk davvinorgalaš poetisk poehtalaš syvende čihččet olympisk olympialaš tematisk temáhtalaš bekymret fuolas utenrikspolitisk olgoriikkapolitihkalaš kulturhistorisk kulturhistorjjálaš pragmatisk pragmáhtalaš luthersk luhteránalaš idealistisk idealisttalaš flere eanet Flere lærere tar kontakt med dem. Eanet oahpaheaddjit váldet singuin oktavuođa. om mennesker eanebut Slik kan flere dra nytte av det. Nu sáhttet eanebut atnit das ávkki. flest fleste eanaš eanas Hun påstår at de fleste lærerne vet veldig lite om samiske forhold. Son čuoččuhii ahte eanaš oahpaheaddjit dihtet hui unnán sámi diliid birra. mange tallrike, atskillige, ikke så få olu ollu mange takk ollu giitu máŋga Máze hadde mange målsjanser i løpet av den første halvtimen. Mázes ledje máŋga moallavejolašvuođa vuosttaš diibmobealis. ganske mange eatnat Mange takk! Giittos eatnat! Dette kommer fram i ganske mange samtaler. Dat boahtá ovdan eatnat ságastallamiin. ved nekting galle Ikke mange ører kommer til nytte for bygda vår. Eai galle evrre boađe ávkin min gillái. skrå på skrå vitnjut állut global máilmmiviidosaš globála globálalaš vakker čáppis čáppat om mennesker fávru hámálaš vakker person fávru anse noe for vakkert čáppášit livsfarlig sorbmi ensidig motsatt dobbeltsidig ovttabealat ovttabeallásaš lite variert ovttageardán fast over tid bistevaš Mor har fast jobb. Eatnis lea bistevaš virgi. regelmessig fásta kompakt stáđis sette seg fast darvánit giddanit I torskegarnene satte bare krabber seg fast. Dorskefirpmiide darvánedje dušše reappát. sette seg fast i botn av vann, sjø eller elv vievgŋat Sluken satte seg fast i botn. Vuogga vievŋŋai. mild om vær bivval bli mildere bivaldit Vintrene blir mildere. Dálvet bivalda. om personlighet njuoras láđis som ikke er skarp el. sterk láivi ulykkebringende guoržžu frittalende njuolggočoalat Du er freidig og frittalende. Don leat jolgat ja njuolggočoalat. rik som eier mye rikkis jábálaš boandái som har mye penger ruđalaš Anne er en veldig rik kvinne. Ánne lea issoras ruđalaš nisu. rik på rein boazorikkis fruktbar šattolaš bli rik riggut De fattige ble fattigere, og de rike ble rikere. Geafit gefo ja riggát riggo. bli rik på rein boazuiduvvat gammel som har en viss alder, som har vart lenge boaris X år gammel -jahkásaš Jenta er femten år gammel. Nieida lea viđanuppelotjahkásaš. om mennesker: som har høy alder vuoras eallilan ganske gammel boareslágan tidligere ovddeš som knytter seg til fortiden dološ bli gammel boarásmuvvat anse for gammel boarášit full med maksimalt innhold, fylt dievva Skåla er full. Lihtti lea dievva. stappfull spagga dievva Toget er stappfullt. Toga lea spagga dievva. bli full dievvat Karet blir fullt. Lihtti dievvá. fullstendig, komplett, hel ollis dievaslaš dievas Jeg jobber i full stilling. Mun barggan olles virggis. fullt antall dievas lohku beruset gárremiin oaivvesnaga Han er full. Son lea gárremiin. Han er full. Son lea oaivvesnaga. bli beruset gárihuvvat juhkaluvvat De har drukket brennevin og er blitt fulle. Sii leat juhkan viinni ja leat gárihuvvan. Politiet tok vare på en person som var overstadig beruset. Politiijat válde vára olbmos gii lei badjelmeare juhkaluvvan. bli full gárremiidda De hadde drukket seg fulle. Sii ledje juhkan gárremiidda. trygg om sinnsstemning: ubekymret oadjebas dorvvolaš sihkar sikker, pålitelig váfi oadjebas dorvvolaš sihkar bli trygg oadjut fornøden dárbbašlaš gjøre sitt fornødne earánastit Noen gjorde sitt fornødne på utedo. Muhtimat fitne earánastimin olgohivssegis. nødvendig som trengs dárbbašlaš uunngåelig vealtameahttun sikker overbevist vissis dárki sihkar Jeg er sikker på at jorda er rund. Lean vissis ahte máilbmi lea jorbbas. trygg váfi dorvvolaš sihkar uklar utydelig, vanskelig å oppfatte eahpečielggas grumset moivvas moive- uklart vann moivečáhci om luft geamus om øye, erindring seađus ulik to muligheter goappatlágan flere enn to muligheter iešguđetlágan forskjellig, annerledes earálágan spesiell sierralágan forskjellig forskjellig i forhold til andre earálágan De syntes Nillá var så forskjellig fra andre mennesker i bygda. Nillá lei sudno mielas nu earálágan go eará olbmot gilis. forskjellig i forhold til en annen nuppelágan Sametinget er nettopp i en forskjellig situasjon. Sámediggi lea juste nuppelágan dilis. to forskjellige muligheter goabbatlágan Dere to har forskjellige meninger om hvordan man skal spare og bruke penger. Dudnos leat goabbatlágan oaivilat das mo ruđa galgá seastit ja geavahit. flere enn to forskjellige muligheter iešguđetlágan iešguđegelágan I de søppelboksene kan man kaste forskjellig slags søppel. Daidda ruskalihtiide sáhttá bálkestit iešguđetlágan ruskkaid. spesiell sierralágan iežálágan sierranas rask hurtig jođán johtil sprek falli valli sunn álššalaš sentral guovddáš guovdil guovddášlaš dyktig flink čeahppi návccalaš searalaš stánddalaš ábas dugelig fávdnát flittig ealjár oppvakt vitmat svak dårlig, skrøpelig heittot headju bli svakere hedjonit dårlig, ille fuotni om vind, medisin láivi Vinden er svak. Biegga lea láivi. om kaffe láivi goiddas Kaffen er svak. Gáffe lea goiddas. kraftløs geahnoheapme návccaheapme bløt, ennå ikke trenet njuoras skjør rašši hearki lite flink čuorbi om mennesker og dyr: veik šiervi njuolvvas klar tydelig čielggas sealvi klarne čielgat klar til å gearggus Jeg er klar til å dra. Lean gearggus vuolgit. er ferdig válmmas gárvvis Kaffen er klar. Gáffe lea gárvvis. blank šearrat girkat klart som kildevann čielggas dego ájačáhci hel fullstendig geažos ollis hele dagen geažos beaivi Jeg jobber i hel stilling. Barggan olles virggis. ikke i stykker oppa obban Når man slakter, skal vommen tas hel og holden. Go njuovada, de galgá čoavji váldot obban. uten hull čavddis verdig god nok gelbbolaš aktverdig, respektabel árvvolaš gutnálaš modig uredd duostil jállu arvil váibmui givas bred vidstrakt, som omfatter mye viiddis govdat om mål govddu viiddu Rommet er fire meter bredt. Latnja lea njeallje mehtera govddu. lang guhkki om mål guhku guhkkosaš Skrivet er 4 sider langt. Čálus lea 4 siiddu guhku. Vi har bygd et 90 km langt reinsperregjerde. Mii leat huksen 90 km guhkkosaš boazoáiddi. litt lengre guhkebuš litt lengre reise guhkebuš mátki lang som et ondt år guhkki dego nealgejahki (lang som et hungersår) rar imaš ártet gummá en rar fyr ártegis almmái dobbel guovttegeardásaš guovttegeardán duppalgeardásaš duppal snar lášmat háhppil johtil jođán være snar nok háhppehit selvstendig iešheanalaš selvstendig næringsdrivende iešheanalaš ealáhusdoalli selvstendig næringsdrivende iehčanas ealáhusdoalli egenrådig iešráđálaš selvhjulpen iešbirgejeaddji om barn: utviklet searalaš selvstendig kvinne gába jevn plan, slett, flat jalgat jevn i kantene; jevn i arbeidet jámmis regelmessig jeavddalaš bli jevnere dásásmuvvat nær fortrolig lagas lagaš nær slektning lagaš fuolki om sted lahka alternativ molssaevttolaš molssaevttot alternatiiva enkel usammensatt, naturlig, liketil eaŋkil oktageardán ovttageardán enkel måte eaŋkalis vuohki enkel informasjon ovttageardánis dieđut om den enkelte ovttaskas eaŋkil Johansen kan ikke kommentere enkeltsaker. Johansen ii sáhte ovttaskas áššiid kommenteret. Johansen kan ikke kommentere enkeltsaker. Johansen ii sáhte eaŋkiláššiid kommenteret. lett, lettfattelig álki enkel jobb álkes bargu som adverb: enkelt, på en enkel måte geahppasit internasjonal riikkaidgaskasaš internationála ren fri for smuss ráinnas buhtis ublandet sieiva voksen fullt utvokst rávis fullvoksen rein ráves boazu erfaren, tilårskommen eallilan bare om mennesker rávesolmmoš ollesolmmoš i voksen alder rávesolmmožin stor svær, omfattende stuoris større stuorebuš bli større stuorrut om stor i utstrekning viiddis store vidder viiddes duoddarat om stor i utstrekning, med nøyaktig mål viiddu Området er 7 kvadratkilometer stort. Guovlu lea 7 njealjehaskilomehtera viiddu. om mål: så og så stor stuoru Kommunen fikk en 100 000 kr. stor tilleggsbevilgning. Gielda oaččui 100 000 kr. stuoru liigejuolludusa. Skolene er like store. Skuvllat leat ovtta stuoru. stødig om folk: skikkelig, ordentlig stánddalaš fast, som ikke vakler stargat pålitelig luohttevaš bli stødig stáđásmuvvat om båt og pulk duollat rettferdig vuoiggalaš religiøst vánhurskkis ærlig rehálaš njuolggalaš rievttalaš tidlig árrat tidlig språkstimulering árra giellaoalgguheapmi tidlig morgen árra iđit tidligere árat forhenværende ovddeš positiv velvillig, bekreftende miehtemielat buorremielalaš positiivvalaš positiiva større enn null positiiva positiivvalaš negativ nektende negatiiva negatiivvalaš mindre enn null negatiiva negatiivvalaš synkende njieddji dårlig, nedrivende headju fuotni usikker eahpesihkar eahpevissis mismodig, motløs dorvvuheapme midlertidig gaskaboddosaš gaskaáigásaš gaskaboddasaš boddosaš nasjonal som hører til et land nationála našuvnnalaš nationálalaš sisriikkalaš riikkaviidosaš riikkagottálaš som hører til et folk nationála álbmotlaš našuvnnalaš nationálalaš rimelig rettmessig govttolaš billig hálbi passende muttát uavhengig sorjjasmeahttun upartisk bealátkeahtes egenrådig iešráđálaš uavhengig av beroškeahttá Alle samiske barn – uavhengig av hvor i riket de bor – skal få oppleve det samiske i skolemiljøet. Buot sámi mánát – beroškeahttá gos riikkas orrot – galget beassat vásihit sámevuođa skuvlabirrasis. formell som gjelder ytre form; etter reglene formálalaš formála hámolaš privat priváhta priváhtalaš sist som kommer til slutt maŋimus maŋimuš bakre maŋit sen langsom njoahci hiđis hillján forsinket maŋŋit aktuell som har interesse for øyeblikket áigeguovdil guovdil relevant áššáigullevaš guoskevaš total samlet, sammenlagt ollislaš oppalaš obbalaš fullstendig áibbas aktiv virksom, driftig árjjalaš doaimmalaš aktiiva aktiivvalaš flittig, arbeidsom viššal med pågangsmot (tornesamisk) buošši fysisk som angår fysikk, naturlovene fysalaš fysihkalaš kroppslig rumašlaš fysalaš fysihkalaš effektiv hensiktsmessig doaibmil beaktil spáitil arbeidsom doaimmalaš psykisk psyhkalaš silolaš psykihkalaš individuell oktagaslaš ovttaskas individuála Samiske barn får individuell rettighet til å lære både sitt eget språk og på sitt eget språk. Sámi mánát ožžo ovttaskas vuoigatvuođa oahppat sihke iežaset giela ja iežaset gillii. religiøs som angår religion oskkoldatlaš vuoiŋŋalaš troende oskkolaš oskuvaš reell virkelig duohta reála duođalaš regional guvllolaš regionálalaš regiovnnalaš regionála profesjonell ámmátlaš professionála fidnomáhtolaš fitnolaš naiv naiiva naiv tro naiiva jáhkku Du er altfor naiv. Don leat menddo naiiva. uheldig som rammes av uhell lihkoheapme eahpeoiddolaš uhøvelig heivemeahttun unohas være uheldig bártidit bártašuvvat Vi var uheldige på fredag, bilen gikk sund og vi måtte vente i 4 timer. Mii bártideimmet bearjadaga, biila bieđganii ja šattaimet vuordit 4 diimmu. være så uheldig å nisttihit ribahit Jeg var så uheldig å flire. Nisttihin bohkosit. uheldig person gorremaš opptatt være opptatt av beroštit Folk er opptatt av utmarksområdene og viddene i kommunen. Olbmot beroštit gieldda meahcceguovlluin ja duoddariin. ikke ledig várrejuvvon Rommet er opptatt. Latnja lea várrejuvvon. ledig om noe som ikke er opptatt rabas ledig fast stilling rabas bistevaš virgi Stillinga er lyst ledig. Virgi lea almmuhuvvon rabasin. om noe som blir ledig rahpasit Stillinga blir ledig. Virgi rahpasa. ikke i bruk guorus ledige driftsenheter guoros doalloovttadagat ledige seter guoros čohkkánsajit ikke i bruk geavatkeahtes ledig kapasitet geavatkeahtes bargonávccat om å ha tid astat Er du ledig? (Har du tid?) Asttat go? gå ledig, ubundet av plikter eller lignende joavdelastit kommersiell gávppálaš kommersiealla kommersielt krabbefiske gávppálaš reabbábivdu som førsteledd i sammensetninger gávpe- kommersiell kontakt gávpeoktavuohta kuldskjær galmmeš kontinuerlig oktilaš jotkkolaš joatkevaš mental mentálalaš mentála psykisk silolaš åndelig vuoiŋŋalaš liberal friijahápmásaš liberála fleksibel máškit njuovžil dávggas soddjil geabbil Ansatte i Sametinget har fleksibel arbeidstid. Sámedikki bargiin lea máškidis bargoáigi. Det ville være bedre å finne fleksible ordninger. Buoret livččii gávdnat njuovžilis ortnegiid. Det ville være bedre å finne fleksible ordninger. Buoret livččii gávdnat dávggasis ortnegiid. fleksibel utdanning geabbilis oahppu langvarig bistevaš guhkilmas bistil Vi ønsker en langvarig finansiering. Mii háliidit bistevaš ruhtadeami. urettferdig vuoigatmeahttun eahpevuoiggalaš religiøst vánhurskkismeahttun aktpågivende várveš geografisk geográfalaš eatnandieđalaš rasjonell ulbmillaš rašuvnnalaš jearggalaš gjensidig lotnolas goabbatbeallásaš guovttebeallásaš guovttebealat allsidig omfattende máŋggabealálaš máŋggabeallásaš máŋggabealat allslags juohkelágan likeverdig dásseárvosaš seammaárvosaš seammadássásaš ovttaárvosaš ovttaveardásaš ovttadássásaš frodig grøderik, fruktbar šattolaš som ruver svært bolffas tettbevokst med skog suohkat tykk váfi Blant samer han man tidligere ansett som et bra merke at en kvinne er frodig, hun har nok mat og er frisk. Sámiid gaskkas lea ovdal adnon buorre mearkan go nisu lei buoidi, váfis nisu lea nana sámi nisu, sus lea doarvái biebmu ja lea dearvvas. bevilgende fápmudusaddi gårsdagens ievttá årets jagáš gråhåret čurgesvuovttat čuorgat bli gråhåret čurggodit uskikkelig bahánihkkán hilbat tess dáigá dáiga Den er ikke noe tess. Das ii leat dáigá. gammeldags dološ sukkerfri sohkarkeahtes sukkerfri brus sohkarkeahtes bruvsa glutenfri glutenkeahtes glutenfritt mel glutenkeahtes jáffut mangesidig máŋggabealat trehjulet golmmajuvllat trehjulet vuoján golmmajuvllat vuoján firehjuls njealjejuvllat firehjulskjøretøy njealjejuvllat vuoján farget ivdnásaš Båten er rødbrunfarget. Fanas lea ruksesruškes ivdnásaš. brungrå ruškesránis mørkebrun čáhppesruškat gulbrun ruškat fiskesruškat bli gulbrun guvggodit rødbrun ruksesruškat pratsom østlig dialekt hállái Han er livlig og pratsom. Son lea ealas ja hállái. pratsom person hállás olmmoš vestlig dialekt hubmái Han er livlig og pratsom. Son lea ealas ja hubmái. pratsom person hubmás olmmoš daddjái usådd gilvvekeahtes høstmørk čakčaseavdnjat bølget bárvvasteaddji beksvart bihkkačáhppat sommerbrun geasseruškat gullbrun golleruškat blomstrende lieđđudeaddji langsom njoahci hillján hillji makelig hillján lys generell betegnelse čuovgat om dyr jievjjas Skinnet er lyst. Náhkki lea jievjjas. om mennesker čuvgesvarat Ánte er lys. Ánte lea čuvgesvarat. bli lyst čuvggodit Plutselig ble det lyst i rommet. Fáhkka čuvggodii latnja. Tidlig på morgenen, før det blir lyst, drar alle ut. Iđđes árrat, ovdalgo čuvggoda, vulget buohkat olggos. lyshåret čuvgesvuovttat čuvgesvarat Elle trodde at gutter liker lyshårede jenter bedre enn svarthårede. Elle jáhkii bártniid liikot buorebut čuvgesvuovttat nieiddaide go čáhppesvuovttagiidda. Ánte er lys. Ánte lea čuvgesvarat. svarthåret čáhppesvuovttat Elle trodde at gutter liker svarthårede jenter best. Elle doaivvui bártniid buorebut liikot čáhppesvuovttat nieiddaide. mørkøyd čáhppesčalmmat Máhtte er en mørkhåret og mørkøyd gutt. Máhtte lea čáhppesvarat ja čáhppesčalmmat lunta. overdådig meareheapme Elle er overdådig i forhold til julegaver. Elle lea meareheapme juovlaskeaŋkkaid ektui. fremste ovddimus Jeg fant en bra plass på fremste rad. Gávdnen buori saji ovddimus beaŋkkas. museaktig sáhpánlágan menneskeaktig olbmolágan encellet ovttaseallat flercellet máŋggaseallat forsonlig soabalaš motløs šlundi dorvvuheapme skurtnjas šloanccas bli motløs šlundut heardduhuvvat være motløs šlundát šlundádit unnselig skurtnjas kul kula genial geniála generøs árvvas skjønn fávru godhjertet buorreváimmot begjærlig himolaš lysten himolaš uovervinnelig birgemeahttun lydløs jienaheapme årvåken gohccevaš fettrik vuoddjái drikkfeldig juhkki jugeš forhenværende ovddeš mine forhenværende ektemenn mu ovddeš isidat Nå har de forhenværende sangerne i Deatnogátte Nuorat gitt ut plate sammen. Dál leaba ovddeš Deatnogátte Nuoraid lávlu guovttos almmuhan skearru ovttas. tidligere ovddeš tidligere tider ovddeš áiggit mine tidligere ektemenn mu ovddeš isidat Nå har de tidligere sangerne i Deatnogátte Nuorat gitt ut plate sammen. Dál leaba ovddeš Deatnogátte Nuoraid lávlu guovttos almmuhan skearru ovttas. Informasjonen om samisk kultur er styrket i forhold til tidligere læreplaner. Dieđut sámi kultuvrra birra leat nannejuvvon ovddeš oahppoplánaid ektui. ulendt ráhpis utrivelig ahkit Etter denne utrivelige hendelsen begynte Risten å bli redd. Dán ahkidis dáhpáhusa maŋŋá Risten lei ballagoahtán. egentlig aitosaš ordentlig albma Det var rart at butikken ikke selger ordentlige blodpølser. Lei imaš, go buvddas eai vuovdde albma varramárffiid. høg allat tallmessig alu Den der bjørka er tre meter høg. Duot soahki lea golbma mehtera alu. energisk árjjalaš ealas vuovdnái alvvalaš brukbar anihahtti overdrevet badjelmearálaš sint bahá hárpmas suhttan om kvinne med temperament buošši bli sint suhttat eattehit Hun ble sint på meg. Son suhtai munnje. Noen var så sta at til og med vennlige Lemet brukte å bli sint. Soapmásat ledje nu nággárat ahte buorredáhtolaš Lemetge lávii ain eattehit. bli sint på hverandre suhtadit bli fornærmet hárbmat eattehit Noen var så sta at til og med vennlige Lemet brukte å bli sint. Soapmásat ledje nu nággárat ahte buorredáhtolaš Lemetge lávii ain eattehit. gjøre sint suhttadit mistroisk balahahkes sjalu balahahkes være sjalu balahit Venninna hans begynner å bli sjalu og blir ergerlig på oss to. Su nieidaskihpár balahišgoahtá ja eaddu munnuide. lodden barffas bolffas som førsteledd i sammensetninger barfe- lodden hund barfebeana loddent eller bustete dyr barfi bolfi strihåret barffas arbeidsfør bargonávccalaš berømt beakkán beakkálmas tunghørt bealjeheapme upålitelig behtolaš spredt bieđggus djevelsk birolaš vedvarende permanent bissovaš omsvermet bivnnut hjulbeint boaggejuolggat gå hjulbeint boaggut hjulbeint person boaggi boaggejuolgi hissig hohppui om menn med temperament boarka om kvinner med temperament buošši snarsint boarka rein buhtis ráinnas bli rein buhtásmuvvat skjelende om øye eller person skielgá utstående buljas utstående øye bullječalbmi som førsteledd i sammensetninger bullje- utstående øye bullječalbmi god buorre bra buorre dyktig person ráhpat Han der er ikke bra. Diet ii leat ráhpat. om dugelighet fávdnát bli bedre buorránit Både syn og hørsel har blitt bedre. Sihke oaidnu ja gullu leat buorránan. bar báljis Grensa går over den bare vidda, forklarer Balto. Rádjá manná báljes duoddara badjel, čilge Balto. skallet báljis spálžžas Mannen var skallet og snakket Tromsø-dialekt. Dievddus lei báljes oaivi, ja hálai Romssa suopmana. skallet person boalči báljesoaivi snauklipt báljis spálžžas Mannen hadde snauklipt hode og snakket Tromsø-dialekt. Dievddus lei báljes oaivi, ja hálai Romssa suopmana. best báris bárrahaš Han var der som en av de beste. Son leai doppe bárisin. smertefull bávččas trassig ceaggái bratt ceakkus sklisikker coakcái hysterisk cáiccas fullstendig dievaslaš obbalaš dievas buiga Vi har har samiskspråklige elever som bor i fullstendig norskspråklig miljø. Mis leat leamaš sámegielat oahppit geat ásset buiga dárogielat birrasis. Finnmarks utmark er ikke bare fullstendig utmark. Finnmárkku meahcci ii leat dušše buiga meahcci. tett uten hull divttis čavddis teahtis om trær og hår suohkat De hadde nådd til en tett skog. Sii ledje ollen suhkkes vuovdái. være tett jeahkit Den er vanntett. Dat jeahká čázi. slapp slakk loažžat søvnig šliettas bløt njiezas njuozas Hvetebrødet var litt slapt og trengte seg uhøvelig inn i jekselen hvor det var hull. Nisoláibi lei vehá njiezas ja bahkašuvai unohasat máttabátnái, mas lei dat ráigi. šluŋkkas som førsteledd i sammensetninger šluŋke- hengeøre šluŋkebeallji stilleflytende doažži ubrukelig dohkkemeahttun guttaheapme udugelig dohkkemeahttun geahnoheapme čuorbi guttaheapme høvelig dohkálaš vuogas tjenlig dohkálaš tillitsfull dorvvolaš luohttevaš tungnem duihmi klosset duippas som førsteledd i sammensetninger duipe- klosset person duipesorta tøvet duippas som førsteledd i sammensetninger duipe- klosset person duipesorta sann duohta skitten duolvvas durddas som førsteledd i sammensetninger durde- skitne klær durdebiktasat dristig duostil roastil tilsølt ruivvas durddas alminnelig dábálaš sieiva kyndig dáiddolaš nøyaktig dárkil jevnbyrdig dássásaš jevnhøy dássásaš elastisk om bue dávggas om tekstil fadnil Etter operasjonen skal du bruke en elastisk sokk. Čuohpadusa maŋŋel galggat geavahit fadnilis suohku. spenstig dávggas snodig eaimmaskas nifs ilgat eatnjehas ruojus Noen mente at det ubebodde huset midt i bygda nå i mørketida virket så nifst. Ávdin visti guovdu gili orui dál skábman nu ruojus soapmásiid mielas. livsdyktig eleš lengelevende eleš ekstra erenoamáš noe ekstra liigi sorgfull morrašis Jeg er sorgfull. Mun lean morrašis. sørgelig surgat morašlaš gulaktig fiskeslágan rommelig gallji mett gallás Nå er jeg mett. Dál lean gallás. bli mett gallánit Job døde, gammel og mett av dage. Job jámii, boarisin ja beivviin gallánan. middelaldrende gaskaahkásaš Undersøkelsen forteller ikke hvilke levekår barn, unge og middelaldrende har. Guorahallan ii muital makkár eallindilli lea mánáin, nuorain ja gaskaahkásaš olbmuin. tjukk om flytende væske og damp suohkat I gamma var det tjukk røyk. Goađis lei suhkkes suovva. om flate gjenstander assái Hun leser en tjukk bok. Son lohká assás girjji. om runde gjenstander eller dyr/mennesker gassat Lásse har en tjukk stokk. Lásses lea gassa soabbi. om runde ting gasu Tømmerstokkene er tjukke som et menneske. Dimbarat leat olbmo gasu. váfi Blant samer han man tidligere ansett som et bra merke at en kvinne er tjukk, hun har nok mat og er frisk. Sámiid gaskkas lea ovdal adnon buorre mearkan go nisu lei buoidi, váfis nisu lea nana sámi nisu, sus lea doarvái biebmu ja lea dearvvas. bli tjukk, om runde ting eller dyr/mennesker gassut disig geamus pliktig geatnegas dugelig gelbbolaš stum gielaheapme tålmodig gierdavaš gillil kjærlig gieris være kjærlig mot noen eller noe eahccit øm hearki njuoras gieris være øm mot noen eller noe eahccit bli øm árástuvvat utakknemlig giitemeahttun ubehersket giivvis blass gilgat spraglet girjái flekket girjái skinnende girkat oppskaket jierásmuvvan bli oppskaket jierásmuvvat frustrert duššástuvvan bli frustrert duššástuvvat kokt vuššon Hesten fikk kokte poteter i tillegg til høyet. Heastta oaččui vuššon buđehiid lassin ávjjiide. bli ferdigkokt giksat stekt báiston Han er glad i stekt torskerogn. Son lea váibmil báiston dorskemeađđemiidda. bli ferdigstekt giksat kjølig været čoaskkis čoasus været om våren eller sommeren goalššas Goalššas er når det på våren eller på sommeren er kjølig. Goalššas lea go giđđat dahje geasset lea čoaskkis. om vær čoasus bli kjøligere čoaskut goalššagit kjølig vær gállu harsk goasttis harskne goastut hávrut Smør harskner. Vuodja hávru. hensynsfull deasttalaš hensynsløs goavvi tørr goikkis Sommeren har vært varm og tørr. Geassi lea leamaš báhkas ja goikkis. Jeg har tørr hud. Mus lea goikeliiki. vissen ásttas vissen golnnas ásttas brei govdat velduftende njálggahájat Den har hvite velduftende blomster. Das leat vilges njálggahájat lieđit. råtten guohca mieskkas skinnmager guoirras bli skinnmager guoirat hyklersk guoktilaš spak loaččis fiskefattig guoleheapme bli fiskefattig guolehuvvat tømme for fisk guolehuhttit brungul guovgat Pelsen er brungul. Guolga lea guovgat. krokrygget guvrras krokrygget person guvri gjerrig hánis gáhcci være gjerrig hánástaddat lur gávvil juonalaš lur som en rev gávvil dego rieban listig gávvil juonalaš misunnelig gáđaš møtende som kommer i motgående retning ovddalboahtti møtende trafikk ovddalboahtti johtolat skjelvende doarggisteaddji dorggiidaddi Hun klatret likevel på på scenen hvor hun med skjelvende stemme sang. Son goitge gorgŋii lávdái gos son dorggiidaddi jienain lávllui. skjelvende hender doarggatgaccaid Hun klatret likevel på på scenen hvor hun spilte med skjelvende hender. Son goitge gorgŋii lávdái gos son duorggatgaccaid čuojahii. vrang vearrái gážžár jorgut Når man strikker rett og vrang om hverandre, blir det vrangbord. Go gođđá sihke njuolga ja jorgut vurrolaga, de šaddá readdi. forsagt jaskeslunddot vrien vearrái gážžár bahálunddot være vrien verrošit skral headju lisas ubehjelpelig heahttái lettvint álki healpu følsom hearki herlig hearvái vilter vilddas hilbat villas være vilter gievvudit oppskrudd vilddas hilbat villas være oppskrudd gievvudit skøyeraktig hilbat sky hiras redd árgi hiras balus I mange uker var jeg redd. Máŋga vahku ledjen balus. ballat Ungen er redd for hunden. Mánná ballá beatnagis. bli redd, skvette suorganit bli bleik av skrekk goavddustuvvat bli skremt ballát Fienden ble redd da de oppdaget at kongen hadde så stor hær. Vašálaččat ballájedje go fuobmájedje ahte gonagasas lea nie stuora veahka. bli litt redd flere ganger ballástallat redd som en hare árgi dego njoammil skrekkelig hirpmus lurvet hurvvas som førsteledd i sammensetninger hurve- lurvete hund hurvebeana busket hurvvas kjapp háhppil staselig vuovdnái hámálaš ergelig hárpmas egenmektig iešráđálaš ugudelig ipmilmeahttun suruheapme forferdelig issoras årsgammel jahkásaš Jenta er to år gammel. Nieida lea guovttejahkásaš. skyfri jealahas jalahas bli skyfri jallet I morges var det overskyet, men så ble det skyfritt og nå skinner sola. Iđđes lei obbadálki, muhto de jallii ja dál nu beaivváš báitá. slett jalgat ulydig jeagoheapme skrålende rieddjái høyrøstet jidnii rieddjái bli høyrøstet riejáskit høyrøstet snakk riedja blåsur jiesas unyttig joavdelas ábuheapme hurtig jođán johtil valli freidig roahkkat jolgat Du er freidig og frittalende. Don leat jolgat ja njuolggočoalat. mikroskopisk mikroskohpalaš Prøven sendes til mikroskopisk undersøkelse. Iskkus sáddejuvvo mikroskohpalaš dutkamii. mikroskopiske organismer mikroskohpalaš organismmat astronomisk astronomalaš spørrende jearri varmblodig bivvil morsk julbmi gušmmus Hun kom nærmere med et morskt ansikt. Son lahkonattai gušmmus ámadajuin. ustø jurbolas Elvebåten er ustø. Eatnovanas lea jurbolas. skjelvende livzzas ustø gange livzzas vázzin ustøtt bord livzebeavdi vaklende juovzzas gissen juoŋas trolig jáhkehahtti sannsynlig jáhkehahtti livløs jámas Den er livløs. Dat lea jámas. Kua hadde kalvet en livløs kalv. Gussa lei guoddán jápma gálbbi. nærliggende lagas rastløs stađuheapme šuđggas leaboheapme koselig liekkus ulykkelig lihkoheapme sykelig skibas lisas tam lodji pålitelig oskkáldas luohtehahtti laus luovus lat láiki vanfør lámis bli vanfør lápmašuvvat lápmut lam lámis tettsittende lávgat fuktig lávttas bli fuktig láktat blid láđis strak med strake bein geaiggojulggiid Man kan ikke sitte med strake bein i et trangt telt. Ii sáhte geaiggojulggiid čohkkát gáržžes tealttás. umåtelig meariheapme gal mielaheapme dájáskan Ánte brølte verre enn en gal person. Ánte čearggui vearrábut go dájáskan olmmoš. bli gal dájáskit Ánte brølte verre enn en gal person. Ánte čearggui vearrábut go dájáskan olmmoš. vanvittig mielaheapme morken mieskkas komplisert moalkái Det er ikke lett å forstå dette kompliserte politiske bildet. Ii leat beare ipmirdit dan moalkás politihkalaš gova. Arbeidet er komplisert og tidkrevende. Bargu lea moalkái ja gáibida ollu áiggi. mohkkái Øret er et komplisert organ. Beallji lea mohkkás orgána. svinget mohkkái Vegen er svinget, og den har mange bakker. Geaidnu lea mohkkái ja das leat ollu miellit. moalkkas enhornet om rein ápmil høytliggende høytliggende terreng med sand og småstein čierri kroket moalkkas roaŋkkas som førsteledd i sammensetninger moalke- roaŋke- kroket stokk moalkesoabbi kroket tre roaŋkemuorra, moalkemuorra grumset moivvas som førsteledd i sammensetninger moive- grumset vann moivečáhci bli grumset moivašuvvat innelukket moskkus glømsk muittoheapme glemsom muittoheapme vajáldahkes distre muittoheapme vajáldahkes barnløs mánáheapme dyrebar mávssolaš forskrekkelig surgat máđoheapme solid nanus elendig árki glatt njalkkas njaláhas vasstrukken njiezas bein njuolgat veik rašši návccaheapme njuolvi smáiti bløt njuoskkas njuozas forsakt njáiggas storkjeftet njálbmái være storkjeftet njálbmut velsmakende njálggat njálggis søt njálggat glissen njárbat skoltesamisk nuortalaš østsamisk nuortalaš sta nággár stridig nággár ulærd oahppameahttun brukt oamis brukte klær oapmebiktasat slitt oamis utvendig olgguldas enfoldig ovttageardán singel ovttaskas enslig ovttaskas skjør rašši besk rihča fillet sáiggas rimssas som førsteledd i sammensetninger sáigo- rimse- fillet klesplagg sáigobivttas fillete klær rimsebiktasat ujevn roamššas rumššas rámššas som førsteledd i sammensetninger roamše- ujevn veg roamšeluodda bli ujevn dumssagit ru roamššas knudret rumššas samfunnsbærende servodatguoddi kupert rumššas mager ruoinnas bli mager ruoidnat skinnmager guoirras bli skinnmager guoirat vant hárjánan Hvis man ikke er vant til å ferdes i villmarken, så kan dette bli litt av en anstrengelse. Jus ii leat hárjánan meahcis johtit, de dat sáhttá šaddat oalle rahčamuš. bli vant til hárjánit Etterhvert ble vi vant til kulda. Dađistaga mii hárjáneimmet buollašii. blakk ruđaheapme pengelens ruđaheapme bli pengelens ruđahuvvat pengemessig ruđalaš Vi har verken pengemessige eller menneskelige ressurser til det arbeidet. Mis eai leat ruđalaš eaige olmmošlaš návccat dien bargui. solbrent bli solbrent, eller brun av sola áfáiduvvat brun ruškat gjøre brun ruškkodahttit bli brun av sola áfáiduvvat gjøre brun med sollys eller solarium áfáiduhttit kresen ránto kránto være kresen ránttostallat Det nytter ikke å være kresen. Ii ábut ránttostallat. vikarierende sadjásaš isfri opptint, om ting, vinduer, klær saŋas tining av tynn is på vann nálget Vannet fryser til på natta, men i løpet av dagen kan det bli isfritt. Jávri spildu ihkku, muhto beaivvi ala sáhttá nálget. uforskammet snielis snøfri som ikke har snø eller is på vinteren saŋas spinkel om runde gjenstander seaggi mager šiervi blandet seahkalas seahkálas langsint sidnái adskilt sierra innbyrdes siskkáldas utholdende sávri sitkat forsiktig várrugas sivvat nøye sivvat hul om masse skoavddas Isen er hul. Jiekŋa lea skoavddas. som førsteledd i sammensetninger skoavde- hult brød skoavdeláibi bøyelig soddjil stø stáđis starggas hullet suokkis som førsteledd i sammensetninger ráige- hullet sokk ráigesuohkku hullete klesplagg sáigobivttas få hull ráigánit snakkesalig sáhkkii sáhkkái lilla sáhppat sáhppesalit alkoholfri alkoholaheapme alkoholkeahtes avgiftsfri divatkeahtes laktosefri laktosaheapme papirløs báberkeahtes Det er ikke ulovlig å gi humanitær hjelp til papirløse innvandrere. Ii leat lobiheapme addit humanitára veahki báberkeahtes sisafárrejeddjiide. glefsende hámsu glefsende rovdyr hámsu boraspiret forgjengelig nohkavaš Livet er forgjengelig. Eallin lea nohkavaš. fiolett violeahtta salt sálttis Sjøvann er salt. Mearačáhci lea sálttis. i sammensetninger sálte- Jeg gråter salte tårer. Čierun sáltegatnjaliid. saltet sálttis samiskspråklig sámegielat sámegiel blyg udju njáigu være blyg jieppadit ujostallat sjenert udju njáigu være sjenert ujostallat jieppadit selvgod gáddálas uvant amas uøvd umáhttu uhøvelig unohas vennlig ustitlaš buorrelunddot svarthvit čáhppesvielgat I boka er det bilder i svarthvitt. Girjjis leat čáhppesvilges govat. rikelig valljugas fiendtlig vašálaš vašán Blikkene virket fiendtlige. Geahčastagat orrot vašánat. kraftig om smak álbmái kraftig mat álbmás borramuš om menneskelig styrke veagalaš om kropp váŋkái Han er en kort, kraftig kar. Son lei oanehis, váŋkás almmái. saltfattig veahtas kraftløs veajuheapme bli kraftløs, om mennesker og dyr vuoimmehuvvat bli kraftløs, om mat og drikke álmmehuvvat uunngåelig vealtameahttun verdt veara Den saken er ikke verdt å snakke mer om. Diet ii leat dan veara ášši ahte dies gánnáha šat hállagoahtit. Verdt å merke seg er at de ikke valgte å bruke kodisillen som grunnlag for rettighetene. Mearkkašan veara lea ahte eai válljen atnit kodicilla vuoigatvuođaid vuođđun. ille vearrái Vertshuset var ikke i det hele tatt ille. Guosseviessu ii leat ollege vearrái. slu viehkis kvit vielgat utstrakt viiddis vis viissis ustyrlig vilddas lærenem vitmat behagelig vuogas åpenhjertig vuoigat pågående energisk vuovdnái som skjer nå mii lea jođus dálá Les om aktio essiv Dette er særlig viktig i forbindelse med den pågående revisjonen av plan- og bygningsloven. Dát lea erenoamáš deaŧalaš plána- ja huksenlága ođasmahttimis mii dál lea jođus. Prosjektet ønsker også å være et bidrag i den pågående pitesamiske revitaliseringen. Prošeakta háliida maid leat mielde dálá bihtánsámi ealáskahttimis. Sametinget har en pågående dialog med Miljøverndepartementet. Sámediggi lea gulahallamin Birasgáhttendepartemeanttain. glupsk vuovdái begjærende váibmil trasig váivi ahkit Jeg har det trasig. Mus lea váivi. Jeg har det trasig. Mus lea ahkit. gudfryktig vánhurskkis øvet hárjánan grovmasket galjesčalmmat finmasket baskkesčalmmat uforsiktig váraheapme røslig váŋkái rødglødende áhcagas spiss čogas På kysten er det høye, spisse fjell. Rittus leat alla, čohka várit. spiss nese čohka njunni om stemme eller lyd bastil Hun har en spiss stemme. Sus lea bastilis jietna. spiss ting cuipi kryssende ruossalas kryssende interessert ruossalas beroštumit lattervekkende lattervekkende ting eller person bogostat hundreårig čuohtejahkásaš glødende áhcagas glødende vedstykke áššu bærbar bærbar datamaskin mátkedihtor askedihtor fruktsommelig áhpeheapme tidsaktuell áigeguovdil naken álás Hun kledde seg naken. Son nuoladii álásin. ondsinnet bahádáhtolaš nådig árbmugas engstelig árgi jieris fuolas bli engstelig heađásmuvvat jierásmuvvat være engstelig árggástallat forherdet bli forherdet ruovddástuvvat ynkelig árki ubarmhjertig árpmitmeahttun brysom árvvoheapme verdiløs árvvoheapme bli verdiløs árvvohuvvat salig ávdugas formålstjenlig ávkkálaš tiltalt áššálaš kilen čagaldahkes blind čalmmeheapme Bestemor er blind. Áhkku lea čalmmeheapme. bli blind čalmmehuvvat spent stram rákkis Hun kjente barnets bevegelser og på den spente magen ble det fiolette strekkmerker. Dovddai máná lihkastagaid ja dan rákkis čoavjái šadde sáhppes luoddaneamit. stram čavgat spent rákkis Hun kjente barnets bevegelser og på den stramme magen ble det fiolette strekkmerker. Dovddai máná lihkastagaid ja dan rákkis čoavjái šadde sáhppes luoddaneamit. overlegen čeavlái være overlegen čevllohaddat badjelgeahččalas Brorens smil var overlegent. Vielja modji lei badjelgeahččalas. hoven oppsvulmet bohtas Øynene var røde og hovne. Čalmmit ledje ruoksadat ja bohttasat. overlegen čeavlái armsterk giehtagievra giehtaráhpat Jenta var så armsterk at hun staka av sted med kraft og gled langt. Nieida lei nu giehtagievra ahte son čuoibmulii fámuin ja čeasai guhkás. dement bli dement hovkkiidit hovkkehuvvat forbauset bli forbauset heammástuvvat gi uttrykk for forbauselse vuovgit edru čielggus djup čieŋal andre nubbi Hun begynner i andre klasse neste høst. Son álgá nuppi luohkkái boahtte čavčča. renslig čorgat blank čuovgat šearrat šealgat nåtidig dálá Kunstneren bruker både gamle og nåtidige bilder. Dáiddár geavaha sihke dološ ja dálá govaid. dorsk šliettas være dorsk šlieddát slasket šlinccas som førsteledd i sammensetninger šlinco- šlince- slasket klesplagg šlincebivttas sjasket šlinccas sjasket klesplagg šlincobivttas sjasket klesplagg šlincebivttas som førsteledd i sammensetninger šlinco- šlince- slasket klesplagg šlincobivttas slasket klesplagg šlincebivttas slunken šloanccas bedrøvet šlundi klumpet šluppas som førsteledd i sammensetninger šlubbo- klumpfot šlubbojuolgi opphovnet šluppas hengende šluŋkkas som førsteledd i sammensetninger šluŋke- hengeøre šluŋkebeallji bleik šoavkat bli bleik av skrekk goavddustuvvat upolar eahpepolára organisk orgánalaš uorganisk eahpeorgánalaš dominant dominánta likevarm dásseliekkas vannoppløselig čáhceluvvil vannløselig čáhceluvvil løselig luvvil blek šoavkat elegant šođbat feil boastut Svaret er feil. Vástádus lea boastut. som førsteledd i sammensetninger boasttu- Jeg slo feil nummer. Časken boasttunummara. feilaktig boastut som førsteledd i sammensetninger boasttu- feilaktig oppfatning boasttuipmárdus feilaktige opplysninger boasttudieđut feilaktig bruk boasttugeavaheapmi bakre maŋit nærmest lagamus likedan seammalágan øverst bajimuš uutdannet oahppováillat betydningsfull mearkkašahtti ubrukbar dohkkemeahttun Det er en ubrukbar bil. Diet lea dohkkemeahttun biila. redelig vuoiggalaš atskilt sierranas bestemmende mearrideaddji allslags buotlágan juohkelágan tiltrekkende geasuheaddji riksdekkende riikkaviidosaš ustemt čuojoheapme stemt čujolaš musikalsk musihkalaš troende oskkolaš hverdagslig juohkebeaivválaš folkevalgt álbmotválljejuvvon forent ovttastuvvon syndig suttolaš folkerettslig álbmotrievttálaš forskjellige om to guovttelágan knapp vánis Utfordringen er knappe ressurser. Hástalussan leat vátna resurssat. lite om mengde vánis unnán Det er lite reinkjøtt. Bohccobiergu lea vánis. Der er det lite reinkjøtt. Doppe lea unnán bohccobiergu. ellevte oktanuppelogát tolvte guoktenuppelogát trettende golbmanuppelogát fjortende njealljenuppelogát femtende vihttanuppelogát sekstende guhttanuppelogát syttende čiežanuppelogát attende gávccinuppelogát nittende ovccinuppelogát tjuende guoktelogát tjueførste guoktelogivuosttaš tjueandre guokteloginubbi tjuetredje guoktelogigoalmmát tjuefjerde guokteloginjealját tjuefemte guoktelogiviđát tjuesjette guoktelogiguđát tjuesyvende guoktelogičihččet tjueåttende guoktelogigávccát tjueniende guoktelogiovccát trettiende golbmalogát trettiførste golbmalogivuosttaš trettiandre golbmaloginubbi førtiende njealljelogát femtiende vihttalogát sekstiende guhttalogát syttiende čiežalogát åttiende gávccilogát nittiende ovccilogát hundrede čuođát atskillig nuppát Her har det gjennom tidene overnatta atskillige folk. Dás lea nuppát olmmoš idjadan áiggi čađa. Bortelagets målvakt sto for atskillige pene redninger. Gussiid moalladuostu dustii nuppát geardde spáppa hui čábbát. skyet balvái morgendagens ihttáš ihtáš Morgendagens avis har alt kommet. Ihttáš áviisa lea juo boahtán. ensfarget ovttaivnnat ensfarget kjole ovttaivnnat čuvla mangefarget máŋggaivnnat mangefarget kjole máŋggaivnnat čuvla sølvfarget silbaivnnat sølvfarget kjole silbaivnnat čuvla gullfarget golleivnnat gullfarget kjole golleivnnat čuvla kremfarget lákcaivnnat kremfarget kjole lákcaivnnat čuvla hovmodig om mennesker čoarvái Ánne er så hovmodig at hun knapt får plass i lavvoen. Ánne lea nu čoarvái ahte illá čáhká lávvui. regnfull arvves stripet stábat skarpsynt čalbmes tobeint guovttejuolggat firbeint njealjejuolggat kolossal áibmadas Vi fulgte flygingen til de kolossale fuglene der borte. Čuovuimet duoid áibmadas lottiid girddašeami. forsettlig iešdáhtolaš tenkende jurddašeaddji appetittlig lusttolaš uappetittlig lusttuheapme slimet njivllas Pass opp! I denne elva er steinene slimete. Várut! Dán jogas leat geađggit njivlasat. tøff tøffa virkelig buiga hardhendt garragieđat bøyd sodjan bøyd form sodjan hápmi bøyd av noen sojahuvvon bøyd stang sojahuvvon stággu oppoverbøyd gavvar Jenta har en oppoverbøyd nese. Nieiddas lea gavvaris njunni. bøyd gjenstand gávri bøyd person goavri med bøyd hode gomuoivviid Jenta satt med bøyd hode og så på IPaden. Nieida čohkkái gomuoivviid guovlladettiin iPadii. oppoverbøyd gavvar driftig searra litenaktig unnislágan litt veaháš veahá Jeg drikker litt vann. Jugan veaháš čázi. Lars kjøpte litt mat. Lars osttii veaháš biepmu. stengt gitta Døra er stengt. Uksa lea gitta. hvelvet gopmut Båten var hvelvet på bredden. Fanas lei gopmut gáttis. tettpakket lávga halvdød bealleheakkat Det ligger en halvdød flue på vinduskarmen. Lásegárpma nalde lea bealleheakkat čurot. blodig varranaga Med dagens TV-bilder kan man se alt: folk som er blodige og også lik, forklarer Sárá. Dán áigásaš TV-govain oaidná visot; olbmuid geat leat varranaga ja maiddai liikkaid, čilge Sárá. bli blodig varahuvvat Ánte vasket det reinskinnet som var blitt blodig. Ánte basai dan duolji mii lei varahuvvan. såkalt nu gohčoduvvon Det er bestemt at forsvaret skal de neste 15 årene kjøpe såkalte panserbiler for i alt 100 milliarder kroner. Mearriduvvon lea ahte suodjalus galgá boahtte 15 jagis oastit ođđa nu gohčoduvvon pánserbiillaid oktiibuot 100 miljárdda ruvnno ovddas. ansvarshavende ovddasvástideaddji flatbrystet steažžeraddi nordsamisk davvisámegielat davvisámegiel nedbeitet guorbbas gangbar johttevaš aksessorisk lassi vedrørende hárrái vedrørende det dan hárrái Vårt parti har et klart politisk syn vedrørende samiske rettigheter. Min bellodagas lea čielga politihkalaš oaidnu sámi rivttiid hárrái. fornedrende vuolideaddji nedvurderende badjelgeahčči faktisk duohta En del utgifter skal leietaker betale etter faktisk forbruk. Muhtun golut láigoheaddji šaddá máksit duohta geavaheami mielde. buiga Ingen blir tvunget til å lære samisk, man kan ha en skolehverdag som faktisk kun er norsk. Ii oktage bággehala oahppat sámegiela, sáhttá eallit buiga dárogielat skuvlaárgabeaivvis. europeisk eurohpalaš videregående joatkka fjern gáiddus seriøs duođalaš umiddelbar gaskkaheapme øvrig bajit alfabetisk alfabehtalaš alfabetisk rekkefølge alfabehtalaš ortnet tilstrekkelig doarvái tilstrekkelig mengde doarvi tilkommende -sássa tilkommende svigersønn vivvasássa tilkommende svigerdatter mannjesássa diverse iešguđetlágan juohkelágan villig mieđis dáhtolaš mielalaš kvinnelig nissonlaš gravid áhpeheapme vedkommende guoskevaš Deretter slås det fast at en ny plan går foran eldre plan for samme areal med mindre annet er fastsatt i vedkommende plan. Dasto deattastuvvo ahte seamma areálii gusto ođđa plána boarráset plána ovddabealde muđuid go eará lea mearriduvvon guoskevaš plánas. son Dette gjelder selv om vedkommende ikke fyller vilkårene i § 9. Dát gusto maiddái dalle jus son vel ii deavddáše ge 9. § eavttuid. dáfus Dette er en sak som for jordbrukets vedkommende vil bli omtalt i neste stortingsmelding om norsk landbruk. Dát lea ášši mii eanadoalu dáfus šaddá guoskkahuvvot boahtte stuorradiggedieđáhusas Norgga eanadoalu birra. vestlig som førsteledd i sammensetninger oarje- den vestlige verden oarjemáilbmi vestlig vind oarjebiegga uenig sierramielalaš soabatmeahttun nåværende dálá kinesisk kiinnálaš falsk behtolaš fálskkár spansk espánnjalaš potensiell vejolaš tilsynelatende boasttooinnolaš skummel issoras palestinsk palestinalaš glimrende báras israelsk israelalaš manuell manuálalaš brutal hiegis ráisku hyppig dávji dávjá hyppige reiser til utlandet dávjjes mátkkit olgoriikii Han er en hyppig gjest hos oss. Son lea dávjá min guossis. borgerlig borgárlaš italiensk itálialaš het báhkas spesifikk spesifihkka vissis hovedsakelig váldonjuolggaduslaš helhetlig ollislaš logisk logihkalaš logalaš forebyggende eastadeaddji japansk japánalaš heftig árjjalaš arabisk arábalaš problematisk čuolbmái váttis mystisk imašlaš tvilsom eahpideaddji optisk optihkalaš flytende om væske golgi om språk njuovžil påfølgende čuovvovaš islamsk islámalaš indirekte eahpenjuolgat afrikansk afrihkálaš separat sierra Hybelen har separat inngang. Láigolanjas lea sierra olgouksa. som førsteledd i sammensetninger bođu- separate grupper bođujoavkkut kunstig som førsteledd i sammensetninger goansta- kunstig sukker goanstasohkar moden voksen rávis láddan Nå er tiden moden for det. Dál lea áigi láddan dasa. Du er mer moden og ser livet med andre øyne. Don leat eanet láddan ja oainnát eallima eará čalmmiiguin. Moltene er modne. Luomi lea láddan. bli moden láddat utvokst ollesšattot utvokst rávis ollesšattot dominerende mearrideaddji ráđđejeaddji Forskning innen humaniora og samfunnsvitenskap har tradisjonelt vært dominerende innen samisk forskning. Humaniora ja servodatdiehtaga dutkan lea árbevirolaččat leamaš ráđđejeaddji sámi dutkamis. deaŧalaččamus deháleamos Sjøen var den dominerende transport- og ferdselsåre. Mearra lei deaŧalaččamus vánddardan- ja fievrridangeaidnu. utfordrende hástaleaddji indisk indialaš pakistansk pakistánalaš utallig lohkameahttun angivelig jáhkkimis Jeg er angivelig best i klassen i matte. Lean jáhkkimis luohká buoremus matematihkas. nordlig som førsteledd i sammensetninger davve- skandinavisk skandinávalaš slank šođbat spanas polsk polskalaš skjeløyd skielggas skjeløyd person skielgá haltende haltende person skierbmá rámbi kortbent geatkkas kortbent person loaggi krum moakkas leaggái skoalmmas krumkake moaggegáhkku krumneset skoalmmas ukvass bastteheapme ávjjoheapme ukvass øks ákšogorka dødelig jámolaš dødelig sykdom jápmindávda usedvanlig eahpedábálaš bokstavelig bustávalaš giftig mirkkolaš enestående áidnalunddot erenoamáš merkbar mearkkašahtti konvensjonell dábálaš iransk iránalaš sosialdemokratisk sosiálademokráhtalaš asiatisk asiáhtalaš tyrkisk turkalaš irakisk iráhkalaš komisk suohtas nevneverdig namuhan veara nederlandsk hollándalaš sovjetisk sovjehtalaš sovjetlihttulaš illegal lobiheapme karakteristisk mihtilmas overdreven badjelmearálaš liiggás irsk irlándalaš iiralaš avsluttende loahpalaš islandsk islándalaš straffbar rihkolaš ráŋggáštusvuloš lovløs lágaheapme iskald jiekŋagalmmas afghansk afghánalaš uventet vuorddekeahtes fremtredende dovddus australsk australialaš brasiliansk brasilialaš kortvarig hohppil bisttuheapme gjenværende báhcán arvelig árbbálaš veltalende sánálaš rungende skáigil verbal sánálaš verbála truende várálaš truet áitatvuloš østlig som første ledd i sammensetninger nuorta- snever gárži belgisk belgialaš oransje runta eksperimentell eksperimentála sesolaš informativ informatiiva enhetlig ovttalaš kaotisk moivvas kurdisk kurdalaš sveitsisk šveicalaš gjennomsiktig čađačuovgi mangeårig máŋggajahkásaš tilfredstillende duhtadeaddji rytmisk rytmmalaš kroppslig gorutlaš sekundær nuppáldas bemerkelsesverdig namuhan veara uhyggelig goalus gáppus naturvitenskapelig luonddudieđalaš portugisisk portugálalaš bevegelig lihkadeaddji kanadisk kanádalaš vulgær roavis elementær álggolaš forbigående vássevaš vilkårlig sahte sporadisk bieđggus banebrytende ovdanvázzi fotografisk fotográfalaš arbeidsløs bargguheapme bli arbeidsløs bargguhuvvat adekvat áššáigullevaš østerriksk nuortariikalaš overlevende ceavzil nazistisk nasisttalaš republikansk republihkalaš kronologisk kronologalaš koreansk korealaš rettmessig vuoigatvuođalaš tsjekkisk čehkkalaš virksom doaimmalaš trøndersk troandinlaš fysiologisk fysiologalaš stri rávdnjái čáris deltakende oassádalli jordisk eananlaš canadisk kanádalaš argentinsk argentiinnálaš klønet čuorbi boalbi rettsgyldig lágalaš riektegustojeaddji eneste áidna sirkulær sirkelformet jorbbas ærbødig gudnebalolaš åndssvak miellaváillat yrkesrettet fitnofágalaš yrkesfaglig fidnofágalaš ydmyk njuoras virtuell virtuála verneverdig gáhttenárvosaš vepsisk vepsalaš velstående jábálaš bli velstående jábálduvvat velordnet ortnetlaš inspirerende movttiidahtti fungerende doaibmi allsamisk buotsámi kunnskapsbasert diehtovuđot konvensjonsbasert konvenšuvdnavuđot paktbasert lihttovuđot velfungerende buresdoaibmi vekslende molsašuddi rievdavaš variabel molsašuddi rievdavaš uærlig eahperehálaš være uærlig verrošit uvurderlig vearditmeahttun utflyttet om utflyttet person eretfárrejeaddji hvitkledd vilgesbivttat en hvitkledd person vilgesbivttahas uttallig lohkameahttun utradisjonell eahpedábálaš ii-árbevirolaš utdanningsskadelidt oahppováillat utdanningsskadelidende oahppováillat uspesifisert eahpedárkil dárkilmeahttun uslitelig gierdevaš uryddig eahpečorgat urovekkende balddihahtti urimelig govttoheapme vuoigatmeahttun uriktig boasttu- uriktig informasjon boasttudiehtu urettmessig eahperievttalaš uregelmessig jeavddaheapme urasjonell eahpeulbmillaš upersonlig eahpepersovnnalaš uoppdragen oahppameahttun unyansert eahpedárkil umyndig vuolleahkásaš umoderne boaresáigásaš ukristelig eahperisttalaš uidentifiserbar dovdameahttun uholdbar dohkketmeahttun uhensiktsmessig ulmmeheapme ugrunnet vuođoheapme ufullstendig eahpedievaslaš dievasmeahttun uforsonlig soahpameahttun uformell eahpeformálalaš eahpeformála engasjerende movttiidahtti uengasjerende eahpemovttiidahtti ubebodd ávdin ubalansert eahpedásset uavklart eahpečielggas tverrvitenskapelig máŋggadieđalaš tropisk trohpalaš trivelig guoibmái treårig golmmajahkásaš trespråklig golmmagielat trekulturell golmmakultuvrrat treffsikker deaivil treffende deaivil tredobbelt golmmageardásaš tragisk suorggatlaš toårig guovttejahkásaš tidkrevende áddjái tapper oaván søvnig váibbas med søvnige øyne nagirčalmmiid Med søvnige øyne krøp jeg ut av sengen. Nagirčalmmiid njommon seaŋggas eret. sørsamisk som gjelder språk oarjelsámegiel máttasámegielat synkende njieddji svensk ruoŧa ruoŧŧelaš svenskspråklig ruoŧagielat svensk side av grensa ruoŧabealli på eller fra svensk side av grensa Ruoŧa bealde til svensk side av grensa Ruoŧa beallái suksessiv suksessiivvalaš subsidiær subsidiáralaš subsidiára subjektiv subjektiivvalaš subjektiiva subarktisk subárktalaš spesialpedagogisk erenoamášpedagogalaš sped seaggi sosiokulturell sosiokultuvrralaš somatisk somáhtalaš solidarisk solidáralaš smittsom njoammu smittsom sykdom njoammudávda slem bahánihkkán være slem nevrošit skjønnlitterær čáppagirjjálaš skattefri vearuheapme sjenerøs árvvas sjelden hárvi signifikant signifikánta selvvalgt iežasválljen samvittighetsfull oamedovddolaš sammensatt seagáš rødgrønn ruksesruoná rådløs ráđeheapme rådgivende ráđđeaddi robust starggas relativ relatiivvalaš relatiiva reindriftsfaglig boazodoallofágalaš regulær virolaš rede válmmaš redaksjonell doaimmahuslaš redakšuvnnalaš real reála rampet hilbat pussig mearkkalaš psykososial psykososiálalaš psykososiála psykosomatisk psykosomáhtalaš prosessuell prosessuála primitiv oktageardán primitiivvalaš kjekk om utseende ebmui Han er en ung og kjekk mann. Son lea nuorra ja ebmos olmmái. populærvitenskapelig populearadieđalaš polar polára pertentlig fuolalaš personalpolitisk bargiidpolitihkalaš passiv passiivvalaš oversiktlig čalmmus orange oránša optimal optimála opposisjonell nággár oppegående jierbmái omtenksom fuolalaš observant áicavaš objektiv objektiivvalaš objektiiva næringssvak návccaheapme nådeløs árpmuheapme nynorsk som gjelder språk ođđadárogiel ođđadárogielat nyansert máŋggabeallásaš norsktalende dárogielat norsk norgga norgalaš dárrolaš som gjelder språk dárogiel norskspråklig dárogielat dárogielalaš norsk side av grensa norggabealli på eller fra norsk side av grensa Norgga bealde til norsk side av grensa Norgga beallái norsk-russisk norgga-ruošša norgalaš-ruoššalaš normativ normatiiva nominell nominála nominealla nevenyttig vuohkkái nedslått šlundi nedadgående njieddji naturhistorisk luondduhistorjjálaš målrettet mearrediđolaš målretta mearrediđolaš mye olu ollu Jeg har mye arbeid. Mus lea ollu bargu. nokså mye mealgat mer eanet eambbo Vi har behov for mer informasjon om klimaendringene. Mii dárbbašit eanet dieđuid dálkkádatrievdamiid birra. multilateral multilaterála multihandikappet máŋggasivavuloš multifunksjonell multifunktionála motstridende vuostálas moro suohtas morfofonologisk morfofonologalaš mistenksom eahpideaddji eahpidahkes minoritetsspråklig unnitlogugielat minimal minimála mindreårig vuolleahkahaš agivuloš mellomstatlig stáhtaidgaskasaš meddelsom hállái maritim maritiima maritiibma marginal birzzeheapme birzzas marginála mangedobbel máŋggageardásaš mangeartet máŋggašlájat máŋggasuorat maksimal maksimála løpende kontinuerlig oktilis jotkkolaš læstadiansk lestadiánalaš lestadialaš lytefri vigiheapme lovmessig lágalaš livskraftig eleš litterær girjjálaš likestillingspolitisk dásseárvopolitihkalaš ligegyldig berošmeahttun levedyktig eallinfámolaš ealaskas birgenvejolaš leksikalsk leksikála legendarisk beakkálmas langsiktig guhkesáigásaš guhkesáiggi langermet guhkessoajat landsomfattende riikkaviidosaš landsdekkende riikkaviidosaš miehtáriikasaš landbruksøkonomisk eanadoalloekonomalaš landbrukspolitisk eanandoallopolitihkalaš eanadoallopolitihkalaš kystnær riddolagaš kvensktalende kveanagielat kursiv kursiiva kunnskapsintensiv máhttointensiiva kunnskapsdrevet máhttovuoimmálaš kumulativ kumulatiiva kulturpolitisk kulturpolitihkalaš krypende njoammu kritikkverdig moaittehahtti krigshistorisk soahtehistorjjálaš krevende gáibideaddji gáibidahkes korporativ korporatiiva kontradiktorisk kontradiktoralaš kontinental kontinentála konsulær konsulára konstruktiv ráhkaduslaš konstruktiivvalaš konstruktiiva huksejeaddji bajásráhkadeaddji konstitusjonell som gjelder Grunnloven vuođđolágalaš konstitutionála konkurransepolitisk gilvopolitihkalaš konkurransedyktig gilvovuoimmálaš kompromissløs soahpameahttun kompleks máŋggadáfot kompleaksa kompetent gelbbolaš kollektiv kollektiivvalaš kollegial kollegiála kjønnsrelatert sohkabealguoskevaš karrig šattoheapme guorbbas jordbrukspolitisk eanandoallopolitihkalaš jevnaldrende ovttaahkásaš seammaahkásaš interkommunal gielddaidgaskasaš interdepartemental departemeanttaidgaskasaš interaktiv interaktiiva intensiv intensiiva intelligent jierbmái intellektuell intellektuála innenlandsk sisriikkalaš initiativrik ealljár ineffektiv eahpedoaibmi fleste de fleste eanaš indre siskkit det indre siskkáldas imøtekommende olmmošaddjái immateriell vuoiŋŋalaš eahpeávnnaslaš ikke-statlig ii-stáhtalaš ikke-kommersiell eahpegávppálaš ikke-fornybar nohkavaš eahpeođasmuvvi begrenset nohkavaš hørselshemmet guluheapme håpløs vártnuheapme humanitær humanitára human humána homogen homogena holdbar doallevaš heterogen heterogena helårig birrajagáš hektisk diliheapme aggressiv vašán hatefull vaššái hardhjertet garraváimmot handlekraftig doaimmalaš halvårig jahkebeallásaš halvårig kurs jahkebeallásaš kursa halvårig konsultasjonsmøte jahkebeallásaš konsultašuvdnačoahkkin halvmørk gearpmus grønlandsk ruonáeatnanlaš grenseoverskridende rájárasttideaddji rádjerasttildeaddji grenseløs rájáheapme glemsk muittoheapme muittohuvvan bli glemsk muittohuvvat er glemsk ii muitte njunis njálbmái (ikke huske fra nesen til munnen) gjenstridig nággár germansk germánalaš føderal føderála fåfengt ávkkeheapme funksjonssikker doaibmil frisisk frisalaš framvoksende šaddi framsynt oaidnil forutsigbar vuordevaš vuorddehahtti diehttevaš fortvilt vártnuheapme fortsettende joatkevaš forretningsmessig gávppálaš fitnodatlaš formidabel máđoheapme forfatningsmessig vuođđonjuolggaduslaš flerårig máŋggajahkásaš flerspråklig máŋggagielat máŋggagielalaš nærsynt oanehisčalmmat langsynt guhkesčalmmat fleretnisk máŋggačearddalaš firespråklig njealjegielat epidemiologisk epidemiologalaš tvetydig guovttečilggolaš flertydig máŋggačilggolaš entydig ovttačilggolaš enspråklig ovttagielat ovttagielalaš ondartet bahálunddot godartet buorrelunddot ensartet ovttalágaš enerådende oktoráđálaš endeløs geažehis emosjonell dovduičuohcci ekstensiv ekstensiiva eksplisitt eksplisihtta ekspansiv viidáneaddji ekspansiiva eksklusiv eksklusiiva eksisterende dáláš dálá dyrkbar gilvvihahtti driftsmessig doaimmalaš doven láiki dobbelt duppal djerv jállu distriktspsykiatrisk guovllupsykiátralaš direkte njuolgat didaktisk didákttalaš diakritisk diakrihtalaš diagnostisk diagnostalaš deilig njálggat deduktiv deduktiiva dansk-norsk dánska-norgga cirkumpolar cirkumpolára brå fáhkka blinkende šealgat overnaturlig badjellunddolaš ikke-binær ii-binára binær binára bilateral bilaterála baltisk báltalaš balansert dássedettolaš bakvendt jorggu- avgjørende mearrideaddji avdød rohkki avdragsfri oassemávssekeahtes avbalansert dássálas audiovisuell audiovisuála arbeidsrettslig bargorievttálaš arbeidsom barggán arbeidsledig bargguheapme anvendelig anihahtti anvendbar anihahtti abstrakt abstrákta uomtvistelig čabučielggas tveegget guovtteávjjot mørkeblå čohkkesalit sevdnjesalit čáhppesalit betenkelig eahpidahtti anonym namaheapme anonyma Tilbudet er gratis og klientene kan være anonyme. Fálaldat lea nuvttá ja klieanttat sáhttet leat namakeahttá. namakeahttá Tilbudet er gratis og klientene kan være anonyme. Fálaldat lea nuvttá ja klieanttat sáhttet leat namakeahttá. analog analoga hjerteskjærende váibmobávččagahtti lingvistisk gielladieđalaš retorisk retoralaš førhistorisk ovdahistorjjálaš dogmatisk dogmáhtalaš empirisk empiralaš karismatisk karismáhtalaš sportslig falli uredd roastil jállu virkningsfull váikkuhanfámolaš diplomatisk diplomáhtalaš få unnán På noen skoler er det få elever. Muhtun skuvllain leat unnán oahppit. I de områdene er det få som snakker samisk. Dain guovlluin unnánat hupmet sámegiela. vánit Dermed er det også få som abonnerer på avisa. Dasto leat maid vánit olbmot geat diŋgojit aviissa. moadde hárvenaš Målene må være få og konkrete. Mihttomearit fertejit leat dušše moadde ja konkrehta. Det betyr stadig mer rikdom og større utbytte for de få aktørene som allerede tjener seg rike på fellesskapets fiskeressurser. Dát mearkkaša eanet ja eanet riggodaga ja stuorát vuoittu daidda hárvenaš oassálastiide, geat dál jo riggot searvevuođa guolleresurssaiguin. om mennesker moattis Det er skremmende at så få bruker bilbelte. Lea suorggahahtti go nu moattis geavahit biilaboahkána. Bare veldig få har duodji som hovednæring. Dušše hui moaddásis lea duodji váldoealáhussan. færre unnit Det er to flere enn i fjor, men tre færre enn forrige år. Dat lea guokte eanet go diibmá, muhto golbma unnit go ovddit jagi. gjøre færre geahpedit Med økte gebyrer ønsker regjeringen færre avviste saker og raskere saksbehandlingstid. Lasihuvvon divadiiguin ráđđehus háliida geahpedit hilgojuvvon áššiid ja oaneheabbo áššemeannudanáiggi. bli færre geahppánit Handelsmannen sier at det er blitt færre turister i forhold til i fjor. Gávpejas lohká turisttaid geahppánan diimmá ektui. antallet går ned njiedjat Det har blitt færre båter. Fatnasiid lohku lea njiedjan. allmenn dábálaš slags lágan Jeg liker all slags musikk. Liikon juohke lágan musihkkii. skrytende rábmái skammelig heahpatlaš akutt fáhkka fáhkkatlaš ugift náitalkeahtes mekanisk mekánalaš rasistisk nállevealaheaddji rasisttalaš særlig erenoamáš vásedin i særlige tilfeller erenoamáš dilálašvuođain Samekonsulenten har et særlig ansvar for samiske spørsmål. Sámekonsuleanttas lea vásedin ovddasvástádus sámi gažaldagain. trist en trist sak ahkit váivi Menigheten sang en trist salme. Searvegoddi lávllui ahkidis sálmma. Det var en trist hendelse. Lei váivves vásáhus. noen har det trist šlundi váivi Han var trist fordi han ikke klarte seg i semifinalen. Son lei šlundi go ii birgen semifinálas. Jeg er trist i dag. Mus lea váivi odne. teologisk teologalaš tilfreds duhtavaš duđavaš var várrugas statistisk statistalaš attraktiv geasuheaddji bivnnut geologisk geologalaš konsekvent jearggalaš njuolgguslaš konsekveanta streng garas čavgat streaŋggis hard, særlig om vær og årstid goavvi jålete čigŋái Hun lager moderne sølvsmykker til jålete folk. Son ráhkada ođđamállet silbbaid čigŋás olbmuide. pyntesyk čigŋái Hun lager moderne sølvsmykker til pyntesyke folk. Son ráhkada ođđamállet silbbaid čigŋás olbmuide. brukervennlig áddehahtti beskjeden udju være beskjeden, oppføre seg som en gjest guossástallat Her trenger man ikke være beskjeden, forsyn dere med mat! Dás ii dárbbaš guossástallat, váldi borramuša! produktiv produktiiva produktiivvalaš variert máŋggabealálaš girjái molssolaš forsvarlig dohkálaš uønsket eahpesávahahtti sávakeahtes demografisk demográfalaš harmonisk likevektig ráfálaš harmonalaš soabalaš materiell ávnnaslaš ekstern olgguldas fylkeskommunal fylkkasuohkanlaš fylkkagielddalaš populær bivnnut utadvendt roahkkat ugyldig eahpegustojeaddji syntetisk syntehtalaš uvirkelig jurddašmeahttun analytisk analyhtalaš ubesvart vástitkeahtes ryddig čorgat innovativ innovatiiva periodisk áigodatlaš uendret rievdatkeahtes arkeologisk arkeologalaš fremre som er lenger framme ovddit som er lengst framme ovddimuš ovddimus yrkesaktiv bargonávccalaš humanistisk humanisttalaš privatrettslig priváhtarievttálaš prinsipiell prinsipiála prinsihpalaš hensiktsmessig ulbmillaš ulbmilaš heivvolaš ávkkálaš lik ovttalágan seammalágan seammadásat lik i størrelse ovttasturrosaš Like barn leker best. Gal vuoigŋa vuoiŋŋa dovdá. (ånd kjenner ånd) unødig dárbbašmeahttun dynamisk soddjil dynámalaš nautisk nautalaš permanent bissovaš Det skal opprettes en permanent ordning. Galgá ásahuvvot bissovaš ordnet. presis aiddolaš sakte njoahci tidsriktig ođđaáigásaš forvirrende moivvas unormal eahpenormála autentisk autenttalaš opphetet báhkas skjematisk skoválaš journalistisk journalisttalaš ufrivillig eahpedáhtolaš verdslig máilmmálaš traumatisk traumáhtalaš ulønnsom gánnáhahtekeahtes industriell industriála industriijalaš omfattende viiddis goatnjit goatnjet genetisk genetihkalaš genehtalaš offensiv alvvalaš offensiiva offensiivvalaš ordinær dábálaš egnet heivvolaš ond bahá relevant áššáiguoskevaš áššáigullevaš relevánta anstendig ávddalaš seđolaš liberalistisk liberálalaš uverdig gutneheapme árvvoheapme urealistisk eahperealisttalaš velvillig buorredáhtolaš sosioøkonomisk sosioekonomalaš topografisk topográfalaš utsatt som lett rammes suojeheapme hearki arktisk árktalaš arktihkalaš tilsvarende vástideaddji vásttolaš seammasullasaš sullasaš seammalágan meningsløs ulmmeheapme ulbmilmeahttun sedvanlig virolaš trofast oskkáldas uskreven čálitkeahtes angjeldende gustojeaddji finansiell ruđalaš operativ operatiiva operatiivvalaš bærekraftig nanaguoddevaš guoddil guoddevaš ceavzil som bærer seg økonomisk gánnáhahtti desentralisert gáiddus parlamentarisk parlamentáralaš etnografisk etnográfalaš byråkratisk byrokráhtalaš utilbørlig heivetmeahttun matematisk matemáhtalaš uviss eahpevissis voldelig veahkaválddálaš overordnet som er høyest bajimuš som er høyere bajit uttrykkelig válddálaš lojal oskkáldas lojála unaturlig eahpelunddolaš ukritisk eahpekritihkalaš árvvoštalakeahtes representativ representatiiva ovddastuslaš ovddasteaddji organisatorisk organisatoralaš mangelfull váilevaš militær militearalaš finsk suopmelaš finskspråklig suomagielat finsk side av grensa suomabealli på eller fra finsk side av grensa Suoma bealde til finsk side av grensa Suoma beallái grammatisk giellaoahpalaš grammatihkalaš sliten váiban samfunnsmessig servodatlaš umistelig vearditmeahttun massekeahtes forrige ovddit Det forrige Sametingsråd gjorde følgende vedtak. Ovddit Sámediggeráđđi dagai čuovvovaš mearrádusa. mannan De var forrige helg i marka og lagde reklamefilm. Sii ledje mannan vahkkoloahpa meahcis ráhkadeamen reklámafilmma. samisk sápmelaš samiskspråklig sámegielat til eller på samisk sámás snakke samisk sámástit trådløs forbindelse uten ledning jođaskeahtes På biblioteket kan man bruke trådløst nettverk. Girjerádjosis sáhttá geavahit jođaskeahtes fierpmádaga. raus árvvas Vet du om Niillas er gjerrig eller raus? Dieđátgo leago Niillas hánis vai árvvas? utnolaš Tante var alltid snill og raus med familien sin. Goaski lei álohii siivui ja utnolaš bearrašiinnis. høyhælt om sko allajoccat værbitt om hud gámis mørkhudet gámis De begynte å skjelle henne ut fordi hun er mørkhudet og adoptert fra India. Sii ciellagohte su danin go lea gámis ja adopterejuvvon Indias. avskyelig eartnjehas Jeg vet at kakerlakk ikke biter, men den virker så avskyelig. Dieđán ahte kakkerláhkká ii gáskke, muhto orru nu eartnjehas. tankeløs jurdilmeahttun Turister er mange ganger veldig tankeløse. Turisttat leat máŋgii hui jurdilmeahttumat. ubetenksom jurdilmeahttun Turister er mange ganger veldig ubetenksomme. Turisttat leat máŋgii hui jurdilmeahttumat. himmelsk almmálaš Varmt vann virker å være en himmelsk gave. Liegga čáhci orru dego almmálaš skeaŋka. smakløs veahtas Thaimat er noe annet sammenliknet med den smakløse norske maten. Thai biebmu lea juoga eará veahtta Norgga biepmu ektui. vassen veahtas Thaimat er noe annet sammenliknet med den vasne norske maten. Thai biebmu lea juoga eará veahtta Norgga biepmu ektui. bedre áđat Máhtte var igjen blitt i bedre form. Máhtte vejii vuot áđabut. litt bedre áđabuš Jeg ønsker av hele hjertet at han i morgen er litt bedre. Sávan oppa váimmus ahte son lea ihttin áđabuš. steinet geađgái Kvinnen skritter etter den steinete stien, med brun hatt på hodet. Nisu lávku geađgás bálgá ruškes háhtta oaivvis. korthåret snávgat travel asttuheapme svimmel oaivejorggis Han var svimmel på grunn av flyturen. Oaivejorgásis gal lei girdimátkki geažil. Journalisten blir også svimmel når han prøver å følge de aktive guttene. Journalista gal šaddá oaivejorgásii, go iská čuovvut daid virkos gánddaid. nødt være nødt fertet Hun er nødt til å gå. Son ferte vuolgit.