Epihke
Almetjh leah iktegisth soptsestamme. Naan aejkien leah saatnan såårneme jïh naan aejkien dah vaajestamme. Saemiej jïjnjh soptsesh mejtie aejkien mietie leah soptsestamme boelveste boelvese. Gosse soptsesem gaavnehti mij raakte saatnan dellie lea tjiehpies-lidteratuvre.
Tjiehpies-lidteratuvre lea tjaalege man sisvege lea såårneme jallh vaajestamme. Mijjieh maehtebe tjiehpies-lidteratuvren tjaalegh fiksjovne-tjaaleginie gohtjedh. Baakoe fiksjovne latijnen gïeleste “fictio” båata, mij lea soptsestidh, gaavnehtidh jallh saarnodh maam akt mij raakte saatnan. Tjiehpies-lidteratuvren tjaalegh maam akt ov-ryöktesth saarnoeh saetniesvoeten bïjre. Gosse lohkije maam akt låhka mij hæhtadamme, dellie dïhte maahta maam akt lïeredh dan veartenen bïjre gusnie dïhte jïjtje jeala.
Mijjieh maehtebe tjiehpies-lidteratuvrem golme åejvie-sjangeridie juekedh: lyrihke, epihke jïh draama/dramatihke. Dah eelkin tjaalegidie juekedh hammoej mietie antihke-aejkesne. Lyrihke vierse-boelhkh åtna, epihke lea soptsese, jïh dramatihke replihkh jïh scene-buerkiestimmieh åtna.
Jiehtege tjiehpies-lidteratuvre lea Frankrïjhken gïeleste lööneme, gusnie "belles-lettres" lea dïhte tjiehpies-lidteratuvre, dïhte sæjhta jiehtedh lidteratuvren ulmie lea lohkijasse estetihken dååjresem vedtedh.
Baakoeh
ov-ryöktesth
indirekte
saetniesvoete
virkelighet
scene-buerkiestimmie
scenebeskrivelse
Kontekst
Kompetansemål
- Læreplan i samisk som førstespråk
- lese et representativt utvalg samtidstekster, skjønnlitteratur og sakprosa, og reflektere over innhold, form og formål
- tilpasse språk og uttrykksmåter til ulike skrivesituasjoner i skole, samfunn og arbeidsliv
- lese utvalgte tekster fra perioden etter 1995, sette dem inn i en kulturhistorisk sammenheng og reflektere over språk og innhold
- gjøre rede for et bredt register av språklige virkemidler og forklare hvilken funksjon de har
Inngår i
- Sørsamisk som førstespråk (Fag)