Jus oahpaheaddji ráhkada guoros dokumeantta mállen, de sáhttá dan geavahit maŋŋel ráhkadit sullasaš hárjehusaid. Go galgá guoros málle ráhkadit masa deavdá maŋŋel, de sáhttá geavahit vurkenvejolašvuođa Lagre som -> fiilamálle: Regneark-mal.
1. Raba rehkenastinprográmmas ođđa guoros bargogirjji.
2. Deavdde dárbbašlaš dieđuid lanjaide. Dáin ruvttuin eai berre leat ravdalinját vai bures oaidná lohkat.
- a. Latnja A1: Čále vuogas bajilčállaga omd. “Vearbbaid sojahit”.
- b. Gurgalus 2 galgá leat guoros.
- c. Latnja A3: Dá lea dat latnja masa oahppit čállet namaset. Oahppit čállet latnjii B3. Dán ruvttu oažžu áinnas ivdnet.
- d. Latnja D3: Dása čállá dáhtona jus háliida. Geavat áinnas doaimma (fuŋkšuvnna) ‘Sett inn dato’. Dan gávdná leavggas ‘Sett inn’.
- e. Gurgalus 4 lea guoros. Jus oahpaheaddji lea hárjánan geavaheaddji, de sáhttá dán maid sihkkut. De sáhttá 5. gurgalusa allodaga heivehit.
- f. Latnja A5: Čále dasa “Guđe vearbba galggat sojahit?” Čále vearbba infinitiivahámi latnjii D3. Sáhttá ivdnet ruvttu masa vearba čállojuvvo.
- g. Ráiddu C galgá maŋŋel čiehkat. Dan dihte ii ábut čállit dasa maidege maid ohappit galget oaidnit. Maŋŋel čilgejuvvo movt ráiddu čiehká.
Dál boahtá dat mii eanemus gullá hárjehusbarggu ráhkadeapmái.
1. Merke lanjaid A6 og E16 gaskkas. Vállje ”Kantlinjer”, ja bija buot lanjaid birra ravdasázuid. Dalle lea álkit ohppiide ja oahpaheaddjái oaidnit gosa mii ge gullá.
2. Heivet ráiddu govdodaga nu ahte heivejit teavsttaid guhkkodagaide. Dán sáhttá bargat sihke ovdal ja maŋŋel go lea deavdán eará ruvttuid.
3. Ráidu 6 adno bajilčállagiidda mat galget ohppiid tabealla bajimusas:
- a. Latnja A6 lea guoros
- b. Latnja B6: Čále “Preseansa” dahje “Preterihtta” dahje eará sániid mat čilgejit vearbaáiggi.
- c. Latnja C6: Čále “Fasihtta” dahje eará vuogas sáni. Dán ráiddu eai oainne oahppit, bajilčála lea eanas ráhkadeaddji váste.
- d. Latnja D6: Čále “Boađus”.
- e. Latnja E6: Čále ”Čuoggát”.
4. Deavdde persovnnalaš pronomeniid vulosguvlui A-ráidui.
5. Ráidu B:ii dat galget oahppit čállit. Dát galgá leat guoros.
6. Ráidu C lea fasihtta. Oahpaheaddji čállá dasa rievttes vearbasojahusaid. Dát adno vuođđun go addá oahppái dieđu lea go čállán riekta vai ii. Lea hirbmat dehálaš ahte fasihtta lea riekta.
7. Ráidu D lea hápmoráidu. Dasa čállo dát hápmu latnjii D7:
=HVIS(B7=C7;"Buorre!";"Geahččal oktii vel.")
8. Álkidan dihte barggu, de sáhttá oahpaheaddji máŋget D7-lanja ja liibmet čuovvovaš gurgalusaide D-ráiddus.
9. Ráidu E: Dás oažžu oahppi ovtta čuoggá rievttes vástádusas, 0 čuoggá vearu vástádusa ovddas. Dát lea válljejuvvon vai lea álki ráhkadit hámu. Hápmu: =HVIS(B7=C7;1;0)
10. Bija oktii E-ráiddu čuoggáid, hápmu: =SUMMER(E7:E15)
11. Čiega ráiddu C. Merke ráiddu, deaddil dasto C ráiddu bajimusas. Ráiddus galgá de rievdat ivdni. Doala njuola kolonna siste. Olgeš-deaddil ja vállje ‘Skjul’.
12. Don sáhtát maid lásset lanjaid vai eai rievdda.
![](../../../../../../../../PageFiles/Veiledninger/Samisk/Samisk_forstespraak/2/Rehkenastin_arka_satnesojaheapmi_davvi.jpg)