Báikenammalága láhkaásahusa rievdadeamis, mii mearriduvvui miessemánu 23.b. 2017, lasihuvvui vejolašvuohta geavahit nuortalašgielat namaid Mátta-Várjjaga gielddas. Rievdadus lea boađus Sámedikki áŋgiruššamis čalmmustahttit ja nannet nuortalašgiela ja –kultuvrra norgga bealde.
Báikenammalága ođđa láhkaásahusas čuožžu § 4: “Davvisámegiela čállinvuohki galgá geavahuvvot Finnmárkkus, Romssas ja Nordlánddas gitta Divttasvuona rádjái. Nuortalašgielat báikenamaid Mátta-Várjjaga gielddas sáhttá dattetge čállit nuortalašgiela čállinvuohkái”. Dát nanusmahttin nuortalašgielas ja nuortalaččaid oassálastimis bođii sullii seamma áiggi go Ä´vv nuortalašgiela musea rahpama mii lei giđđageasi. Dat guokte dáhpáhusa oktii nanneba nubbi nuppi.
Stuora oassi Mátta-Várjjat gielddas lea árbevirolaš nuortalašgiela geavahanguovlu. Dološ nuortalaččaid siiddaid geavahedje eatnamiid mat odne leat koloniserema, soađi ja čuovvovaš ráfišiehtadallamiid dihte, golmma riikkas, Norggas (Mátta-Várjjat gielda), Suomas ja Ruoššas. Dás maŋás beassat oaidnit nuortalašgiela namaid kárttain ja dađistaga maiddái šilttain, juogo sierra dahje ovttas davvisámi paralleallanamaiguin.
– Mii leat hui duhtavaččat go Kártadoaimmahat dakkaviđe lea atnigoahtán ođđa láhkavuođu daidda 12 vuosttaš nuortalašgielat vuođđonamaide. Dat rahpá vejolašvuođa Mátta-Várjjat gildii, mas lea mearridanváldi gilinamaide, dohkkehit namaid nugo Kueʹttjokk, Kuõbǯǯjäuʹrr og Vueʹrjemjokk, dadjá sámediggepresideanta Aili Keskitalo.
Govaid Keskitalos gávnnat dáppe. Daid oažžu friddja geavahit go kreditere govvejeaddji.
Jus leat gažaldagat, dahje áiggut jearahallama, váldde oktavuođa sámediggepresideanttain Aili Keskitaloin, +47 971 29 305