Sämimáttááttâs pargoviehân čujottum kielâlávgummetodân kyeskee škovlim vuálgá joton vástuppeeivi 27.2. Sajosist |
![]() |
![]() |
Sämimáttááttâs pargoviehân čujottum škovlimhaahâ, mii kieđâvuš kielâlávgummeetood, vuálgá joton vástuppeeivi 27.2. Säämi kulttuurkuávdáš Sajosist Anarist. Škovliimân láá almottâttâm suulân 40 sämikielâ já sämikielâlij juávhui máttáátteijed vuáđumáttááttâsâst, luvâttuvvâst já arâšoddâdmist. Lasseen mieldi láá almottâttâm ollâopâttâhuáppeeh.
Haahâ lii sämitige já Oulu ollâopâttuv Giellagas-instituut oovtâstpargo já tom ruttâd Máttááttâshaldâttâs. Oovtâstpargoost lává mieldi meid säämi ollâškovlâ, Sámi allaskuvla, já Vaasa ollâopâttâh. Škovlim uárnejuvvoo ollâsávt aldamáttááttâssân, ohtsis nelji kyevti peeivi škovlimtilálâšvuottân. Toh, kiäh čođâlditeh škovlim, finnejeh kuttâ (6) oppâčuágástuv, maid lii máhđulâš luuhâđ pyerrin jieijâs ollâopâttâhuápuin.
Škovlimhaavâ ulmen lii lasettiđ tiäđu já máátu kielâlávgummeetood heiviitmân sämimáttááttâsân, mii adeluvvoo Suomâst. Kielâlávgummáttááttâs vijđedem kulá el. Stubb haldâttâs ohjelmân. Uđđâ vuáđumáttááttâs máttááttâsvuávám vuáđđusijn, maid Máttááttâshaldâttâs adelij juovlâmáánust 2014, kielâlávgummáttááttâsân kiddejeh eenâb huámmášume ko oovdeb vuáđđusijn.
Kielâlávgummáttááttâs ovdedem sämimáttááttâsâst lii äigikyevdil maaŋgâ suujâst. Arâšoddâdmist kielâlávgummeetood lii lamaš kiävtust jo ive 1997 rääjist, kuás vuossâmuš vuálá škovlâahasáid uáivildum anarâškielâ kielâpiervâl vuolgij joton. Kielâpiervâleh láá jo ohtsis oovce, main kulmâ anarâškielâlâš, kyehti nuorttâlâškielâlâš já nelji tavesämikielâlâš. Kielâpiervâlijn käävci tuáimih sämikuávlust já ohtâ Helsigist. Sämitigge lii selvâttâm kielâpiervâlij lekkâmmáhđulâšvuođâid meid eres kaavpugijn. Kielâpiervâl joton vyelgim lii aldemustáá Ruávinjaargâ kaavpugist.
Kielâlávgumân kyeskee škovlimhaahâ addel säämi máttááttâspargoviehân máhđulâšvuođâid ovdediđ já jyehiđ jieijâs mättim kielâlávgum olášutmist meid máttááttâsâst. Kielâlávgummáttááttâs vijdánem vuáđumáttááttâsân taha máhđulâžžân arâšoddâdmist ááigán finnejum sämikielâi iäláskittem jotkum oppâkenigâsvuođâškoovlâst.
Sämikielâlâš vuáđumáttááttâs lii adelum Suomâst 1970-lovo pelimudo rääjist. Uási sämikielâlâš máttááttâsâst lii keevâtlávt lamaš kielâlávgummáttááttâs miätá iheluuvij, veikâ ton iä lah virgálávt tagarin miäruštâllâm. Väldiuási sämikielâ vuáđumáttááttâs já luvâttuv uáppein finnee kuittâg máttááttâs vieres kielâ oppâamnasin. Iänáás uási vieres kielâ uáppein láá sämiuáppeeh, kiäid sämikielâ lii pyerebeht nubbe kielâ ko vieres kielâ. Vieres kielâ máttááttâs ij tutkâmušâi mield pyevtit toimâlii kyevtkielâlâšvuođâ, moos kielâlávgummáttááttâssáin táválávt peesih.
Haavâ pedâgogisâš jođetteijen tuáimá FT Marja-Liisa Olthuis já äššitobdeemáttáátteijen totkee/ čuovviittâstooimâ jođetteijee Laura Arola. Škovlimhaavâ vuossâmuu aldamáttááttâspaje ohjelm.
Lasetiäđuh:ww.samediggi.fi > projektit www.oulu.fi/giellagasinstituutti/
Jođetteijee Anni-Siiri Länsman, Giellagas-instituut anni-siiri.lansman(at)oulu.fi Doosent, FT Marja-Liisa Olthuis, Giellagas-instituut marja-liisa.olthuis(at)oulu.fi Totkee/čuovviittâstooimâjođetteijee Laura Arola, Giellagas-instituut/Ucjuv kieldâ laura.arola(at)utsjoki.fi Škovlimčällee Ulla Aikio-Puoskari, Sämitigge ulla.aikio-puoskari(at)samediggi.fi, puh. 010 8393 112. |
|
Viimeksi päivitetty ( 24.02.2015 ) |