Sääʹm-mättʼtõõzz persoonkådda jurddum ǩiõll-laauǥmetoodd kuõskki kooultõs jåttai |
![]() |
![]() |
Sääʹm-mättʼtõõzz persoonkådda jurddum ǩiõll-laauǥmetoodd kuõskki škooultõs jåttai piâtnâc 27.2. Sääʹmkulttuurkõõskõs Sajoozzâst Aanrest. Škooultõʹsse liâ iʹlmtõõttâm nuʹtt 40 sääʹm ǩiõl da sääʹmǩiõllsai joouki učteeʹl vuâđđmättʼtõõzzâst, lookkjiškooulâst da õuddpeâmmtuâjast. Lââʹssen mieʹldd liâ iʹlmtõõttâm universiteʹttmättʼtõõđi.
Haʹŋǩǩõs lij sääʹmteeʹǧǧ da Oulu universiteeʹtt Giellagas-instituutt õhttsatuâjj da tõn teäggad Mättʼtõshalltõs. Õhttsatuâjast liâ mieʹldd še saaʹmi õllškooul, Sámi allaskuvla, da Vaasa universiteʹtt. Škooultõs riâššât pukineez âʹlddmättʼtõsân, õhtsiʹe nelljan kueiʹt peeiʹv škooultõspoddân. Škooultõõzz čõõđtam vuäǯǯa kutt (6) mättjemceäkldõsâd, koid lij vueiʹtlva lookkâd pueʹrren jiijjâs universiteʹttmättjumuui.
Škooultõshâʹŋǩǩõõzz mieʹrren lij lââʹssted teâđ da silttumuu ǩiõll-laauǥmetood suåvldumuʹšše Lääʹddjânnmest uʹvddum sääʹm-mättʼtõõzzâst. Ǩiõll-laauǥmättʼtõõzz veeidumuš kooll jm. Stubb halltõõzz prograʹmme. Mättʼtõshalltõõzz rosttovmannust 2014 uʹvddem ođđ vuâđđmättʼtõõzz mättʼtemplaan vuâđteeʹlmin ǩiõll-laauǥmetooʹde piijât jeänab teädd ko äiggsab vuâđteeʹlmin.
Ǩiõll-laauǥmättʼtõõzz õõudumuš sääʹm-mättʼtõõzzâst lij määŋgnalla ääiʹjpoddsa. Õuddpeâmmtuâjast ǩiõll-laauǥmõõntõõllmõš lij leämma ââʹnnmest juʹn eeʹjjest 1997 ääʹljeeʹl, ko vuõssmõs škooulâkksaid jurddum aanarsääʹm ǩiõllpieʹss jåttji. Juʹn õhtsiʹe ååuʹc ǩiõllpieʹzzed liâ tuåimmjemen, koin koumm liâ aanarsääʹmǩiõllsa, kueʹhtt nuõrttsääʹmǩiõllsa da nellj tâʹvvsääʹmǩiõllsa. Ǩiõllpieʹzzin kääuʹc tuåimmje saaʹmi dommvuuʹdest da õhtt Heʹlssnest. Sääʹmteʹǧǧ lij čiõlggääm ǩiõllpieʹzzi ääʹveemvueiʹtlvavuõđid še jeeʹres gåårdin. Ǩiõllpieʹzz jåttjumuš lij ââʹldmõsân Ruäʹvnjâârǥ gåårdest.
Ǩiõll-lauggi kuõskki škooultõshaʼŋǩǩõs oudd sääʹm mättʼtõspersonkådda vueiʹtlvavuõđid õõudeed da jueʹǩǩed jiijjâs silttumuu ǩiõllpiezz čõõđtumuuâst še vuâđđmättʼtõõzzâst. Ǩiõll-laauǥmättʼtõõzz veiddnumuš vuâđđmattʼtõʹsse vueiʹtlvâstt õuddpeâmmast äigga vuõǯǯum sääʹm ǩiõli jeälltumuu juätkkmõõ mättõõlǥtõsškooulin.
Sääʹmǩiõllsa vuâđđmättʼtõõzz lij uʹvddum Lääʹddjânnmest 1970-looǥǥ peäʹlrääʹjest ääʹljeeʹl. Vueʹss sääʹmǩiõllsa mättʼtõõzzâst lij vueʹjjmeâldlanji leämma ǩiõll-laauǥmättʼtõs čõõʹđ lååiʹji iiʹjji, håtʹi tõt ij leäkku veerjlânji nåkkmen mieʹrtõllum. Jäänbõs sääʹm ǩiõl vuâđđmättʼtõõzzâst da lookkjiškooulâst mättjeeʹjin vuäǯǯ kuuitâǥ mättʼtõõzz veeʹres ǩiõl mättʼtemaunnzen. Jäänbõs veeʹres ǩiõl mättʼtõõđjin liâ säʹmmla mättʼtõõđi, koid sääʹm ǩiõll lij pueʹrben nuʹbb veeʹres ǩiõll ko veeʹres ǩiõll. Veeʹres ǩiõl mättumuš ij tuʹtǩǩmõõi mieʹldd puuʹted tuåimmsallâ kueiʹtǩiõllsavuõđ, koozz ǩiõll-laauǥmättʼtõõzzin täujja piassât.
Haʼŋǩǩõõzz pedagogla jååʹđteejen tuejjad FD Marja-Liisa Olthuis da äʹšštobddi učteeʹlen tuʹtǩǩeei/ čuõvtemtuâi jååʹđteei Laura Arola. Škooultõshaʹŋǩǩõõzz vuõssmõõzz âʹlddmätteempââi programm lij mieʹlddõsân.
Lââʹssteâđ:
www.samediggi.fi > projektit
www.oulu.fi/giellagasinstituutti/
Jååʹđteei Anni-Siiri Länsman, Giellagas-institutt anni-siiri.lansman(at)oulu.fi
Doseʹntt, FD Marja-Liisa Olthuis, Giellagas-institutt marja-liisa.olthuis(at)oulu.fi
Tuʹtǩǩeei/ čuõvtemtuâi jååʹđteei Laura Arola, Giellagas-institutt/Uccjooǥǥ kåʹdd laura.arola(at)utsjoki.fi
Škoouʹlʼjempiisar Ulla Aikio-Puoskari, Sääʹmteʹǧǧ ulla.aikio-puoskari(at)samediggi.fi,
teʹl. 010 8393 112.
|
|
Viimeksi päivitetty ( 25.02.2015 ) |