![]() |
![]() |
Stálu ja kufihttariid máilbmi | Diehtágo stállu? | Stoahkamat | Buđaldeamit | Gufihttara herskot |
Dearvvuođat midjiide | Mánáid čájáhus | Mánáid máidnasat | ![]() |
Diehtosiiddut | Dahkkit | Ruovttoluotta |
![]() |
a) Árbevirolaš stoahkamat Sámiid dološ stohkosat vulge luonddus. Luondu lei guovddážis juohke dáfus: oskkus, barggus ja muđui sin árgabeaivvis. Luondu lei beaivválaš birgejupmái vuođđun ja luondu lei dat mii biepmai ja bivttastii sin.
Mánát
iežaset hutkáivuođaineaset gávdne ja ráhkadedje
ieža duhkorasaid. Dolos mánáid hutkáivuođa
ja stohkosiid govvida vuohkkasit Haldis Balto girjjistis Vulgot
Stoahkat. Dološ mánát geavahedje lottiid ja eará
ealliid dávttiid duhkorassan. Siidda
prošeaktabargiid Jenni Laiti ja Aura Nordberg jearaahallamis
Eanáš mánát stohke luonddus. Stohkosat ledje heivehuvvon jagiáiggiide. Odm. bievlla áigge stohke "Ii guoskat eatnamii!", čakčat fas ledje fiskes lasttat golleruhtan, geassit steažžalaste geđggiid jna. Dávjá áddestalle ja giehtadalle mánát dramáhtalaš fearániid luonddus nugo odm. dulvvi.
Anta Pirak Johkamohkis muittaša girjjistis Jåhttee saamee viessoom iežas mánnávuođa áigge stoahkamiid ja duhkorasaid birra. Erenomáš hávski lei stohkat goađástallama, man sii stohke olgun. Vus galggai dahkat duhkorasgoađi, gosa mánát ieža čáhke. Eatnis luike lihtiid ja váháš borramušavdnasiid. Stoahkkiin okta lei áhčči, nubbi fas eadni ja golmmát lei reaŋga ja dieđusge fertii leat maiddái beana. Eadni bázii goahtái málestit. Áhčči ja reaŋga fas manaiga bohccuid čohkket. Stoahkamis misiid merkejedje, áldduid bahče ja sarváid gáske. Dát lei badjeolbmuid beaivválaš eallin.
Asta Balto deattuha girjjistis, Sámi mánáid bajasgeassin, stoahkama mearkkašumi odm. sosialiserenproseassa dáfus ja mii lea vánhemiid ja ollesolbmuid mearkkašupmi ja mo eanáš luondduálbmogat leat ádden, man dehálaš stoahkan lea bajasgeassingaskaoapmin. Asta Balto joatká ja deattuha mo girjjálašvuođas oppalaččat čájehuvvo dat, ahte stoahkamii lea liiguduvvon valjis áigi ja viiddis sadji. Mo stohkanbottut oahpahedje ja ráhkkanahtte ollesolbmo eallimii. Dan oaidná álkit, go geahččá stoahkama ja dan sisdoalu dárkileappot. Vánhemat leat maiddái earaláhkai servvolaččat stoahkamis. Son sitere girjjistis mo Samuli Paulaharju muitala dan, mo nuortasápmelaččat snihkkárušše duhkorasaid mánáidasaset: "Unna duhkorasbohccuid, gerresiid ja čierastallanbulkoriid ja suohpaniid ja eará dávviriid maidda liikojit. Eatnit gorrot nieidamánáidasaset unna sámelávkkažiid, beasseskáhpuid ja duddjojit duhkorasmánáid, unna muorrabihtážiid, mat gárvvohuvvojit vávvábiktasiiguin ja vuhttojuvvojit unna gietkamaččain..."
Balto deadduha mo mánná dukkoraddama bokte ráhkkanii veahá veahážiid ollesolbmo eallimii. "Earret dan, ahte mánná galgá oahppat bohccuid ja mearkuma birra ja oahppat fidnomáhtolaš gálggaid, de ulbmilin lea maiddái su ruovddástuhttit boazovázzi hástaleaddji meahcceeallimii." |
Siiddu álgui |
![]() |
© SIIDA 2002, máhcahus: siida@samimuseum.fi |